गरज पडण्याआधी सेव्ह करा
आपत्कालीन कार्ड क्रमांक आणि प्रथमोपचार
एका टॅपवर आपत्कालीन क्रमांक, शांत आणि स्पष्ट प्रथमोपचार, आणि कुटुंबाचे संपर्क व रक्तगट असलेले फ्रिज कार्ड. तुमची माहिती याच डिव्हाइसवर राहते. पान ऑफलाइन वापरासाठी सेव्ह करा.
शेवटचे अपडेट: IndiaDigital संपादकांनी तपासलेस्रोत
प्रथमोपचार
आधी 112 किंवा 108 ला कॉल करा. हे टप्पे फक्त प्रशिक्षित मदत येईपर्यंतच आहेत.
108 किंवा 112 ला कॉल करा आणि फोन स्पीकरवर ठेवा. दोघे असाल तर एक कॉल करेल, दुसरा सुरू करेल.
- खांद्यावर थोपटून मोठ्याने हाक मारा. उत्तर नसेल आणि नेहमीसारखा श्वास नसेल (धापा टाकणे म्हणजे श्वास नव्हे), तर लगेच सुरू करा.
- त्यांना कठीण जमिनीवर पाठीवर झोपवा. एका तळहाताची टाच छातीच्या मध्यभागी ठेवा, दुसरा हात त्यावर.
- हात सरळ ठेवून जोरात आणि वेगाने दाबा: सुमारे 5 सेमी खोल, मिनिटाला 100 ते 120 वेळा. प्रत्येक वेळी छाती परत वर येऊ द्या.
- मदत येईपर्यंत, श्वास सुरू होईपर्यंत किंवा AED (शॉक मशीन) तयार होईपर्यंत थांबू नका. प्रशिक्षण असेल तर दर 30 दाबांनंतर 2 श्वास द्या.
- ✕ नाडी शोधण्यात वेळ घालवू नका.
- ✕ पाणी पाजू नका, हलवू नका.
खोकता किंवा बोलता येत असेल तर खोकू द्या. श्वास, बोलणे किंवा खोकणे बंद झाले तरच कृती करा.
- प्रौढ किंवा 1 वर्षावरील मूल: पुढे वाकवा आणि तळहाताच्या टाचेने खांद्यांच्या मध्ये 5 पर्यंत जोरदार थापा द्या.
- मग 5 पर्यंत पोटावर झटके: मागे उभे राहून मूठ बेंबीच्या थोडी वर ठेवा, जोरात आत आणि वर ओढा. थापा आणि झटके पुन्हा करा.
- 1 वर्षाखालील बाळ: तुमच्या हातावर पालथे, डोके खाली, पाठीवर 5 थापा; मग उताणे करून छातीच्या हाडावर दोन बोटांनी 5 दाब.
- बेशुद्ध झाल्यास 112 ला कॉल करा आणि CPR सुरू करा.
- ✕ न पाहता तोंडात बोट घालू नका.
- ✕ 1 वर्षाखालील बाळाच्या पोटावर झटके देऊ नका.
लगेच सर्पदंश प्रतिविष (ASV) असलेल्या रुग्णालयात जा; 108 ला कॉल करा. वेळेत पोहोचल्यास बहुतेक वेळा उपचार होतात.
- धीर द्या: व्यक्तीला शांत आणि स्थिर ठेवा. बरेच साप विषारी नसतात.
- चावलेला अवयव हाड मोडल्यासारखा सैल बांधून स्थिर ठेवा. अंगठी, बांगड्या आणि घट्ट कपडे काढा.
- उशीर न करता रुग्णालयात जा, शक्य असल्यास झोपवून. डॉक्टरांना चावल्याची वेळ आणि लक्षणे (पापण्या जड होणे, रक्तस्राव, श्वासास त्रास) सांगा.
- ✕ घट्ट पट्टी बांधू नका, चिरा देऊ नका, विष चोखू नका, बर्फ लावू नका.
- ✕ मांत्रिक किंवा झाडफूक यांच्याकडे जाऊ नका: जीव वाचवण्याचा मौल्यवान वेळ वाया जातो.
- ✕ साप पकडण्याचा किंवा मारण्याचा प्रयत्न करू नका.
उष्णतेत त्वचा गरम होणे, गोंधळ, बेशुद्धी किंवा झटके ही आपत्कालीन स्थिती आहे: 108 ला कॉल करा आणि लगेच थंड करा.
- सावलीत किंवा थंड खोलीत न्या. कपडे सैल करा, जास्तीचे कपडे काढा.
- लवकर थंड करा: त्वचेवर पाणी टाकून वारा घाला, किंवा मान, काख आणि जांघेत थंड ओले कपडे किंवा बर्फाची पिशवी ठेवा.
- पूर्ण शुद्धीवर असतील तरच पाणी किंवा ORS घोट घोट द्या.
- ✕ गुंगी किंवा गोंधळ असल्यास तोंडाने काही देऊ नका.
- ✕ त्यांना एकटे सोडू नका.
भाजणे थांबवा: आग विझवा ("थांबा, झोपा, लोळा"), कोणाला स्पर्श करण्यापूर्वी वीज बंद करा.
- भाजलेला भाग सुमारे 20 मिनिटे नळाच्या थंड वाहत्या पाण्याखाली ठेवा.
- भाजलेल्या भागाजवळील अंगठी, घड्याळ आणि कपडे काढा, चिकटले नसतील तर.
- स्वच्छ क्लिंग फिल्म किंवा स्वच्छ, केस नसलेल्या कपड्याने सैल झाका. बाकीचे शरीर उबदार ठेवा.
- तळहातापेक्षा मोठे, चेहरा, हात, पाय किंवा गुप्तांगावरील, विजेमुळे किंवा रसायनाने झालेले, आणि मुलांचे किंवा वृद्धांचे भाजणे असल्यास डॉक्टरांना दाखवा.
- ✕ बर्फ, लोणी, तेल, टूथपेस्ट, शाई किंवा घरगुती लेप लावू नका.
- ✕ फोड फोडू नका, चिकटलेले कपडे ओढू नका.
रेबीज प्राणघातक आहे पण पूर्णपणे टाळता येतो. आत्ता जखम धुवा आणि आजच डॉक्टरांना दाखवा.
- जखम साबण आणि भरपूर वाहत्या पाण्याने किमान 15 मिनिटे धुवा.
- असल्यास पोव्हिडोन-आयोडीनसारखे जंतुनाशक लावा. जखम उघडी ठेवा.
- त्याच दिवशी सरकारी रुग्णालय किंवा PHC मध्ये रेबीज प्रतिबंधक लस घ्या (सरकारी रुग्णालयात मोफत), त्वचा फाटलेले ओरखडे असले तरी.
- ✕ जखमेवर मिरची, हळद, चुना, तेल किंवा माती लावू नका.
- ✕ लस सुरू करण्यापूर्वी "कुत्र्यावर लक्ष ठेवण्याची" वाट पाहू नका.
सर्व हेल्पलाइन
हे कसे काम करते
- कोणत्याही आपत्कालीन स्थितीत आधी 112 (पोलीस, अग्निशमन, रुग्णवाहिका) किंवा 108 (रुग्णवाहिका) ला कॉल करा. प्रथमोपचार फक्त मदत येईपर्यंत उपयोगी आहे.
- प्रथमोपचाराचे टप्पे WHO ची भाजणे आणि रेबीजविषयी माहिती, भारत सरकारचा सर्पदंश प्रोटोकॉल ("Do it R.I.G.H.T."), अमेरिकन हार्ट असोसिएशनचा हँड्स-ओन्ली CPR आणि भारतीय प्रथमोपचार पुस्तिका यांवर आधारित आहेत. ते मुद्दाम थोडक्यात ठेवले आहेत.
- तुमचे संपर्क, रक्तगट, ॲलर्जी आणि औषधे फक्त याच ब्राउझरमध्ये सेव्ह होतात. फ्रिज कार्डची PDF तुमच्या डिव्हाइसवरच तयार होते.
- चांगल्या नेटवर्कवर एकदा "ऑफलाइनसाठी सेव्ह करा" दाबा: मग हे पान इंटरनेटशिवाय उघडेल.
लोक विचारतात
भारतात आपत्कालीन क्रमांक कोणता?
112 हा संपूर्ण भारतात पोलीस, अग्निशमन आणि रुग्णवाहिकेसाठी एकच आपत्कालीन क्रमांक आहे, कोणत्याही फोनवरून. बहुतेक राज्यांत रुग्णवाहिकेसाठी 108 आहे. पोलिसांसाठी 100 आणि अग्निशमनासाठी 101 अजूनही चालतात.
ऑनलाइन फसवणुकीत पैसे गेले तर काय करावे?
लगेच 1930 ला कॉल करा, शक्यतो पहिल्या तासात, किंवा cybercrime.gov.in वर तक्रार करा. लवकर तक्रार केल्यास बँक पैसे पुढे जाण्याआधी रोखू शकते.
सर्पदंशानंतर घट्ट पट्टी बांधावी का?
नाही. भारताचा सर्पदंश प्रोटोकॉल घट्ट पट्टी, चिरा, विष चोखणे आणि बर्फ यांना मनाई करतो. व्यक्तीला शांत आणि स्थिर ठेवा, अवयव सैल बांधून स्थिर करा, आणि लवकर प्रतिविष असलेल्या रुग्णालयात पोहोचा.
हे पान इंटरनेटशिवाय चालते का?
होय, एकदा "ऑफलाइनसाठी सेव्ह करा" दाबल्यानंतर. क्रमांक आणि प्रथमोपचार पानातच आहेत. कॉल करण्यासाठी डेटा लागत नाही.
स्रोत
शेवटची तपासणी:
- Emergency Response Support System (112), Ministry of Home Affairs
- National Cyber Crime Reporting Portal (1930)
- Tele-MANAS (14416), Ministry of Health and Family Welfare
- Elderline 14567 (PIB)
- WHO: Burns fact sheet (cool running water about 20 minutes; nothing else on the burn)
- WHO: Rabies fact sheet (wash for at least 15 minutes, post-exposure vaccine)
- National Snakebite Management Protocol, DGHS/MoHFW ("Do it R.I.G.H.T.")
- American Heart Association: hands-only CPR
- Indian First Aid Manual 2016, Indian Red Cross Society and St John Ambulance
- NDMA: heat wave guidance