ABHYAS PREP: INDIAN POLITY (UPSC AND MPSC) · RIGHTS AND REMEDIES

पाच रिट (प्राधिलेख)

Habeas corpus, mandamus, prohibition, certiorari and quo warranto.

Loading practice…

Worked examples

Example 1 · level 1

कोणत्या रिटचे काम पुढीलप्रमाणे आहे: एखादी व्यक्ती कोणत्या अधिकाराने सार्वजनिक पद धारण करते, याचा जाब विचारणे?

  1. अधिकारपृच्छा (को वॉरंटो)
  2. परमादेश (मँडेमस)
  3. बंदी प्रत्यक्षीकरण (हेबियस कॉर्पस)
  4. उत्प्रेषण (सर्शिओरारी)
Show solution
  1. अधिकारपृच्छा (को वॉरंटो): एखादी व्यक्ती कोणत्या अधिकाराने सार्वजनिक पद धारण करते, याचा जाब विचारणे (लॅटिनमध्ये अर्थ "कोणत्या अधिकाराने").
  2. परमादेश (मँडेमस): सार्वजनिक अधिकाऱ्याला किंवा संस्थेला, त्यांनी पार न पाडलेले कर्तव्य पार पाडण्याचा आदेश देणे (लॅटिनमध्ये अर्थ "आम्ही आदेश देतो").
  3. बंदी प्रत्यक्षीकरण (हेबियस कॉर्पस): ताब्यात ठेवलेल्या व्यक्तीला न्यायालयासमोर हजर करण्याचा आदेश देणे, जेणेकरून ती स्थानबद्धता कायदेशीर आहे का हे तपासता येईल (लॅटिनमध्ये अर्थ "शरीर हजर करा").
  4. उत्प्रेषण (सर्शिओरारी): कनिष्ठ न्यायालयाने किंवा न्यायाधिकरणाने अधिकार नसताना आधीच दिलेला आदेश रद्द करणे (लॅटिनमध्ये अर्थ "प्रमाणित व्हावे").
  5. स्रोत: https://legislative.gov.in/constitution-of-india/

Answer: अधिकारपृच्छा (को वॉरंटो)

Example 2 · level 2

पुढील विधानांचा विचार करा: 1. बंदी प्रत्यक्षीकरण (हेबियस कॉर्पस) या रिटचे काम: ताब्यात ठेवलेल्या व्यक्तीला न्यायालयासमोर हजर करण्याचा आदेश देणे, जेणेकरून ती स्थानबद्धता कायदेशीर आहे का हे तपासता येईल. 2. परमादेश (मँडेमस) या रिटचे काम: सार्वजनिक अधिकाऱ्याला किंवा संस्थेला, त्यांनी पार न पाडलेले कर्तव्य पार पाडण्याचा आदेश देणे. वरीलपैकी कोणते विधान/कोणती विधाने बरोबर आहे/आहेत?

  1. फक्त 1
  2. फक्त 2
  3. 1 आणि 2 दोन्ही
  4. 1 किंवा 2 पैकी एकही नाही
Show solution
  1. विधान 1 बरोबर आहे: बंदी प्रत्यक्षीकरण (हेबियस कॉर्पस): ताब्यात ठेवलेल्या व्यक्तीला न्यायालयासमोर हजर करण्याचा आदेश देणे, जेणेकरून ती स्थानबद्धता कायदेशीर आहे का हे तपासता येईल (लॅटिनमध्ये अर्थ "शरीर हजर करा").
  2. विधान 2 बरोबर आहे: परमादेश (मँडेमस): सार्वजनिक अधिकाऱ्याला किंवा संस्थेला, त्यांनी पार न पाडलेले कर्तव्य पार पाडण्याचा आदेश देणे (लॅटिनमध्ये अर्थ "आम्ही आदेश देतो").
  3. स्रोत: https://legislative.gov.in/constitution-of-india/

Answer: 1 आणि 2 दोन्ही

Example 3 · level 3

पुढील जोड्यांचा विचार करा (रिट : काम): 1. परमादेश (मँडेमस) : सार्वजनिक अधिकाऱ्याला किंवा संस्थेला, त्यांनी पार न पाडलेले कर्तव्य पार पाडण्याचा आदेश देणे 2. अधिकारपृच्छा (को वॉरंटो) : एखादी व्यक्ती कोणत्या अधिकाराने सार्वजनिक पद धारण करते, याचा जाब विचारणे 3. उत्प्रेषण (सर्शिओरारी) : ताब्यात ठेवलेल्या व्यक्तीला न्यायालयासमोर हजर करण्याचा आदेश देणे, जेणेकरून ती स्थानबद्धता कायदेशीर आहे का हे तपासता येईल वरीलपैकी किती जोड्या योग्य जुळल्या आहेत?

  1. फक्त एक जोडी
  2. फक्त दोन जोड्या
  3. तीनही जोड्या
  4. एकही जोडी नाही
Show solution
  1. जोडी 1 बरोबर आहे: परमादेश (मँडेमस): सार्वजनिक अधिकाऱ्याला किंवा संस्थेला, त्यांनी पार न पाडलेले कर्तव्य पार पाडण्याचा आदेश देणे (लॅटिनमध्ये अर्थ "आम्ही आदेश देतो").
  2. जोडी 2 बरोबर आहे: अधिकारपृच्छा (को वॉरंटो): एखादी व्यक्ती कोणत्या अधिकाराने सार्वजनिक पद धारण करते, याचा जाब विचारणे (लॅटिनमध्ये अर्थ "कोणत्या अधिकाराने").
  3. जोडी 3 चूक आहे: उत्प्रेषण (सर्शिओरारी) चा संबंध ताब्यात ठेवलेल्या व्यक्तीला न्यायालयासमोर हजर करण्याचा आदेश देणे, जेणेकरून ती स्थानबद्धता कायदेशीर आहे का हे तपासता येईल शी नाही. उत्प्रेषण (सर्शिओरारी): कनिष्ठ न्यायालयाने किंवा न्यायाधिकरणाने अधिकार नसताना आधीच दिलेला आदेश रद्द करणे (लॅटिनमध्ये अर्थ "प्रमाणित व्हावे").
  4. म्हणून 3 पैकी 2 जोड्या योग्य जुळल्या आहेत.
  5. स्रोत: https://legislative.gov.in/constitution-of-india/

Answer: फक्त दोन जोड्या

Search by task, life event, format or tool name, in English, हिंदी or Hinglish.