ABHYAS PREP: GEOGRAPHY (UPSC AND MPSC) · SOILS

भारतातील मृदा

The defining feature of each major soil type in India.

Loading practice…

Worked examples

Example 1 · level 1

पुढीलपैकी कोणते वर्णन या मृदेला लागू होते: काळी मृदा (रेगूर)?

  1. सोडियम, पोटॅशियम आणि मॅग्नेशियमचे प्रमाण जास्त असलेली मृदा, जी जिप्सम घालून सुधारली जाते
  2. दख्खनच्या लाव्हा खडकांपासून बनलेली चिकणमातीयुक्त मृदा, जी ओलावा चांगला धरून ठेवते आणि कापसासाठी उपयुक्त असते
  3. डोंगर व वनांच्या उतारांवरील मृदा, जिचा पोत उंची आणि परिसरानुसार बदलतो
  4. उष्ण व अतिपावसाच्या प्रदेशात तीव्र निक्षालनानंतर उरलेली मृदा, जिच्यात खत घालून काजू, चहा व कॉफी घेतात
Show solution
  1. काळी मृदा (रेगूर): दख्खनच्या लाव्हा खडकांपासून बनलेली चिकणमातीयुक्त मृदा, जी ओलावा चांगला धरून ठेवते आणि कापसासाठी उपयुक्त असते.
  2. पर्वतीय (वन) मृदा: डोंगर व वनांच्या उतारांवरील मृदा, जिचा पोत उंची आणि परिसरानुसार बदलतो.
  3. जांभी मृदा: उष्ण व अतिपावसाच्या प्रदेशात तीव्र निक्षालनानंतर उरलेली मृदा, जिच्यात खत घालून काजू, चहा व कॉफी घेतात.
  4. क्षारयुक्त मृदा (ऊसर): सोडियम, पोटॅशियम आणि मॅग्नेशियमचे प्रमाण जास्त असलेली मृदा, जी जिप्सम घालून सुधारली जाते.
  5. स्रोत: https://ncert.nic.in/textbook.php

Answer: दख्खनच्या लाव्हा खडकांपासून बनलेली चिकणमातीयुक्त मृदा, जी ओलावा चांगला धरून ठेवते आणि कापसासाठी उपयुक्त असते

Example 2 · level 2

भारतातील कोणत्या मृदेचे हे वर्णन आहे: भारतातील सर्वाधिक विस्तार असलेली मृदा, जी नद्यांनी उत्तरेकडील मैदानात संचयित केली आहे?

  1. तांबडी व पिवळी मृदा
  2. काळी मृदा (रेगूर)
  3. गाळाची मृदा
  4. जांभी मृदा
Show solution
  1. गाळाची मृदा: भारतातील सर्वाधिक विस्तार असलेली मृदा, जी नद्यांनी उत्तरेकडील मैदानात संचयित केली आहे (नव्या गाळाला खादर, जुन्या गाळाला भांगर म्हणतात).
  2. काळी मृदा (रेगूर): दख्खनच्या लाव्हा खडकांपासून बनलेली चिकणमातीयुक्त मृदा, जी ओलावा चांगला धरून ठेवते आणि कापसासाठी उपयुक्त असते.
  3. तांबडी व पिवळी मृदा: जुन्या स्फटिकी खडकांतील लोहामुळे तांबडा रंग आलेली मृदा, जी जलयोजित झाल्यावर पिवळी दिसते.
  4. जांभी मृदा: उष्ण व अतिपावसाच्या प्रदेशात तीव्र निक्षालनानंतर उरलेली मृदा, जिच्यात खत घालून काजू, चहा व कॉफी घेतात.
  5. स्रोत: https://ncert.nic.in/textbook.php

Answer: गाळाची मृदा

Example 3 · level 3

पुढील जोड्यांचा विचार करा (मृदा : मुख्य वैशिष्ट्य): 1. शुष्क (वाळवंटी) मृदा : सोडियम, पोटॅशियम आणि मॅग्नेशियमचे प्रमाण जास्त असलेली मृदा, जी जिप्सम घालून सुधारली जाते 2. काळी मृदा (रेगूर) : दख्खनच्या लाव्हा खडकांपासून बनलेली चिकणमातीयुक्त मृदा, जी ओलावा चांगला धरून ठेवते आणि कापसासाठी उपयुक्त असते 3. पीट मृदा : कुजलेल्या सेंद्रिय पदार्थांनी समृद्ध मृदा, जी अतिपावसाच्या व दमट प्रदेशात आढळते वरीलपैकी किती जोड्या योग्य जुळल्या आहेत?

  1. फक्त एक जोडी
  2. फक्त दोन जोड्या
  3. तीनही जोड्या
  4. एकही जोडी नाही
Show solution
  1. जोडी 1 चूक आहे: शुष्क (वाळवंटी) मृदा चा संबंध सोडियम, पोटॅशियम आणि मॅग्नेशियमचे प्रमाण जास्त असलेली मृदा, जी जिप्सम घालून सुधारली जाते शी नाही. शुष्क (वाळवंटी) मृदा: वालुकामय, क्षारयुक्त वाळवंटी मृदा, जिच्या खालच्या भागात कंकरचा कठीण थर असतो.
  2. जोडी 2 बरोबर आहे: काळी मृदा (रेगूर): दख्खनच्या लाव्हा खडकांपासून बनलेली चिकणमातीयुक्त मृदा, जी ओलावा चांगला धरून ठेवते आणि कापसासाठी उपयुक्त असते.
  3. जोडी 3 बरोबर आहे: पीट मृदा: कुजलेल्या सेंद्रिय पदार्थांनी समृद्ध मृदा, जी अतिपावसाच्या व दमट प्रदेशात आढळते.
  4. म्हणून 3 पैकी 2 जोड्या योग्य जुळल्या आहेत.
  5. स्रोत: https://ncert.nic.in/textbook.php

Answer: फक्त दोन जोड्या

Search by task, life event, format or tool name, in English, हिंदी or Hinglish.