Districts and Divisions of Maharashtraमहाराष्ट्र के जिले और प्रशासकीय संभागमहाराष्ट्रातील जिल्हे आणि प्रशासकीय विभाग questions and answersप्रश्न और उत्तर

How districts and divisions of maharashtra worksमहाराष्ट्र के जिले और प्रशासकीय संभाग को समझिए

Picture the state as a house with six rooms. The Konkan room is the long strip along the Arabian Sea: Mumbai City, Mumbai Suburban, Thane, Palghar, Raigad, Ratnagiri and Sindhudurg. Palghar is the newest district, carved out of Thane in 2014, which took the total to 36.राज्य को छह कमरों वाले घर की तरह सोचिए। कोंकण वाला कमरा अरब सागर के किनारे की लंबी पट्टी है: मुंबई शहर, मुंबई उपनगर, ठाणे, पालघर, रायगढ़, रत्नागिरी और सिंधुदुर्ग। पालघर सबसे नया जिला है, जो 2014 में ठाणे से अलग करके बनाया गया, और इसी से कुल संख्या 36 हुई।राज्याला सहा खोल्यांचे घर समजा. कोकणची खोली म्हणजे अरबी समुद्रालगतची लांब पट्टी: मुंबई शहर, मुंबई उपनगर, ठाणे, पालघर, रायगड, रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्ग. पालघर हा सर्वात नवा जिल्हा आहे, जो 2014 मध्ये ठाणे जिल्ह्याचे विभाजन करून तयार झाला, आणि त्यामुळे एकूण संख्या 36 झाली.

Western Maharashtra is the Pune division: Pune, Satara, Sangli, Kolhapur and Solapur, the sugar belt of the state. North Maharashtra is the Nashik division: Nashik, Dhule, Nandurbar, Jalgaon and Ahilyanagar. Ahilyanagar, earlier called Ahmednagar, is the largest district of the state by area.पश्चिमी महाराष्ट्र पुणे संभाग है: पुणे, सातारा, सांगली, कोल्हापुर और सोलापुर, यानी राज्य की चीनी पट्टी। उत्तर महाराष्ट्र नाशिक संभाग है: नाशिक, धुले, नंदुरबार, जलगाँव और अहिल्यानगर। अहिल्यानगर, जिसे पहले अहमदनगर कहा जाता था, क्षेत्रफल में राज्य का सबसे बड़ा जिला है।पश्चिम महाराष्ट्र म्हणजे पुणे विभाग: पुणे, सातारा, सांगली, कोल्हापूर आणि सोलापूर, म्हणजे राज्याचा साखरपट्टा. उत्तर महाराष्ट्र म्हणजे नाशिक विभाग: नाशिक, धुळे, नंदुरबार, जळगाव आणि अहिल्यानगर. पूर्वी अहमदनगर म्हणून ओळखला जाणारा अहिल्यानगर हा क्षेत्रफळाने राज्यातील सर्वात मोठा जिल्हा आहे.

Marathwada is a single division with eight districts, the most of any division: Chhatrapati Sambhajinagar (earlier Aurangabad), Jalna, Beed, Parbhani, Hingoli, Nanded, Latur and Dharashiv (earlier Osmanabad). A simple way to remember: Marathwada was once part of the Nizam’s Hyderabad State, and it still sits together as one division.मराठवाड़ा एक ही संभाग है जिसमें आठ जिले हैं, जो किसी भी संभाग में सबसे अधिक हैं: छत्रपति संभाजीनगर (पहले औरंगाबाद), जालना, बीड, परभणी, हिंगोली, नांदेड़, लातूर और धाराशिव (पहले उस्मानाबाद)। याद रखने का आसान तरीका: मराठवाड़ा कभी निज़ाम की हैदराबाद रियासत का भाग था, और आज भी एक ही संभाग के रूप में साथ है।मराठवाडा हा आठ जिल्ह्यांचा एकच विभाग आहे, कोणत्याही विभागापेक्षा सर्वाधिक जिल्हे: छत्रपती संभाजीनगर (पूर्वीचे औरंगाबाद), जालना, बीड, परभणी, हिंगोली, नांदेड, लातूर आणि धाराशिव (पूर्वीचे उस्मानाबाद). लक्षात ठेवण्याची सोपी युक्ती: मराठवाडा एके काळी निजामाच्या हैदराबाद संस्थानाचा भाग होता, आणि आजही तो एकाच विभागाच्या रूपात एकत्र आहे.

Vidarbha is so big that it has two divisions. The Amravati division in the west has Amravati, Akola, Washim, Buldhana and Yavatmal. The Nagpur division in the east has Nagpur, Wardha, Bhandara, Gondia, Chandrapur and Gadchiroli, the forest and tiger country of the state.विदर्भ इतना बड़ा है कि इसमें दो संभाग हैं। पश्चिम में अमरावती संभाग में अमरावती, अकोला, वाशिम, बुलढाणा और यवतमाल हैं। पूर्व में नागपुर संभाग में नागपुर, वर्धा, भंडारा, गोंदिया, चंद्रपुर और गढ़चिरौली हैं, जो राज्य के वन और बाघों वाला क्षेत्र है।विदर्भ इतका मोठा आहे की त्यात दोन विभाग आहेत. पश्चिमेकडील अमरावती विभागात अमरावती, अकोला, वाशिम, बुलढाणा आणि यवतमाळ आहेत. पूर्वेकडील नागपूर विभागात नागपूर, वर्धा, भंडारा, गोंदिया, चंद्रपूर आणि गडचिरोली आहेत, हा राज्याचा जंगलांचा आणि वाघांचा प्रदेश आहे.

Answers and full solutions are shown. Hide them to test yourself first.उत्तर और पूरे हल दिखाए गए हैं। पहले खुद को परखने के लिए इन्हें छिपाइए।

1. Example 1उदाहरण 1 · Districts and divisions · Easyआसान

   Which of these districts is in the Pune division of Maharashtra?

   1. Sindhudurg
   2. Dhule
   3. Raigad
   4. Sangli
   Answer:उत्तर: Sangli

   1. Sangli: Pune.
   2. Dhule: Nashik.
   3. Raigad: Konkan.
   4. Sindhudurg: Konkan.
   5. Source: https://maharashtra.gov.in/

2. Example 2उदाहरण 2 · Districts and divisions · Mediumमध्यम

   Raigad district is in which administrative division of Maharashtra?

   1. Pune
   2. Nashik
   3. Konkan
   4. Chhatrapati Sambhajinagar
   Answer:उत्तर: Konkan

   1. Raigad: Konkan.
   2. Kolhapur: Pune.
   3. Ahilyanagar: Nashik (formerly Ahmednagar; the largest district by area).
   4. Source: https://maharashtra.gov.in/

3. Example 3उदाहरण 3 · Districts and divisions · Hardकठिन

   Consider the following pairs (District : Division): 1. Gondia : Nagpur 2. Buldhana : Chhatrapati Sambhajinagar 3. Gadchiroli : Nagpur How many of the pairs given above are correctly matched?

   1. Only one pair
   2. Only two pairs
   3. All three pairs
   4. None of the pairs
   Answer:उत्तर: Only two pairs

   1. Pair 1 is correct: Gondia: Nagpur.
   2. Pair 2 is wrong: Buldhana is not Chhatrapati Sambhajinagar. Buldhana: Amravati.
   3. Pair 3 is correct: Gadchiroli: Nagpur.
   4. So 2 of the 3 pairs are correctly matched.
   5. Source: https://maharashtra.gov.in/

4. Example 4उदाहरण 4 · Districts and divisions · Mediumमध्यम

   Consider the following statements: 1. Dhule district is in the Chhatrapati Sambhajinagar division. 2. Hingoli district is in the Chhatrapati Sambhajinagar division. Which of the statements given above is/are correct?

   1. 1 only
   2. 2 only
   3. Both 1 and 2
   4. Neither 1 nor 2
   Answer:उत्तर: 2 only

   1. Statement 1 is wrong: it pairs Dhule with "Chhatrapati Sambhajinagar". In fact, Dhule: Nashik.
   2. Statement 2 is correct: Hingoli: Chhatrapati Sambhajinagar.
   3. Source: https://maharashtra.gov.in/

5. Example 5उदाहरण 5 · Districts and divisions · Mediumमध्यम

   Buldhana district is in which administrative division of Maharashtra?

   1. Amravati
   2. Chhatrapati Sambhajinagar
   3. Nagpur
   4. Nashik
   Answer:उत्तर: Amravati

   1. Buldhana: Amravati.
   2. Hingoli: Chhatrapati Sambhajinagar.
   3. Wardha: Nagpur.
   4. Source: https://maharashtra.gov.in/

6. Example 6उदाहरण 6 · Districts and divisions · Mediumमध्यम

   Palghar district is in which administrative division of Maharashtra?

   1. Chhatrapati Sambhajinagar
   2. Pune
   3. Nashik
   4. Konkan
   Answer:उत्तर: Konkan

   1. Palghar: Konkan (carved out of Thane in 2014).
   2. Kolhapur: Pune.
   3. Ahilyanagar: Nashik (formerly Ahmednagar; the largest district by area).
   4. Source: https://maharashtra.gov.in/

Common mistakesआम गलतियाँ

• Putting Ahilyanagar (Ahmednagar) in the Pune division. It is in the Nashik division.अहिल्यानगर (अहमदनगर) को पुणे संभाग में रखना। यह नाशिक संभाग में है।अहिल्यानगर (अहमदनगर) पुणे विभागात टाकणे. तो नाशिक विभागात आहे.
• Putting Solapur in Marathwada. Solapur is in the Pune division.सोलापुर को मराठवाड़ा में रखना। सोलापुर पुणे संभाग में है।सोलापूर मराठवाड्यात टाकणे. सोलापूर पुणे विभागात आहे.
• Putting Buldhana or Yavatmal in the Nagpur division. Both are in the Amravati division.बुलढाणा या यवतमाल को नागपुर संभाग में रखना। दोनों अमरावती संभाग में हैं।बुलढाणा किंवा यवतमाळ नागपूर विभागात टाकणे. दोन्ही अमरावती विभागात आहेत.

Frequently asked questionsअक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न