लूक 1

ज्या गोष्टींची आम्हास पक्की खातरी आहे त्या गोष्टी जे प्रारंभापासून प्रत्यक्ष पाहाणारे व शब्दाचे सेवक होते,

World English Bible: Since many have undertaken to set in order a narrative concerning those matters which have been fulfilled among us,

त्यांनी त्या जशा आम्हास सोपवून दिल्या त्या तशाच सांगाव्या म्हणून त्यांविषयीचा वृत्तांत अनुक्रमाने लिहून काढण्याचे काम पुष्कळांनी हाती घेतले आहे.

World English Bible: even as those who from the beginning were eyewitnesses and servants of the word delivered them to us,

म्हणून हे थियफिला महाराज, मी सर्व गोष्टींचा मुळापासून चांगला शोध केल्यामुळे मलाही हे बरे वाटले की, या सर्व घटनांविषयीची माहिती आपणाला व्यवस्थित पणे माहिती लिहावी.

World English Bible: it seemed good to me also, having traced the course of all things accurately from the first, to write to you in order, most excellent Theophilus;

यासाठी की ज्या गोष्टींचे शिक्षण आपल्याला मिळाले आहे त्यांचा निश्चितपणा आपण पूर्णपणे जाणावा.

World English Bible: that you might know the certainty concerning the things in which you were instructed.

यहूदीया प्रांताचा राजा हेरोद याच्या दिवसात, जखऱ्या नावाचा कोणी याजक होता. तो अबीयाच्या याजक घराण्यातील असून त्याची पत्नी अहरोनाच्या वंशातील होती व तिचे नाव अलीशिबा होते.

World English Bible: There was in the days of Herod, the king of Judea, a certain priest named Zacharias, of the priestly division of Abijah. He had a wife of the daughters of Aaron, and her name was Elizabeth.

ते दोघेही देवापुढे नीतिमान होते आणि प्रभूच्या सर्व आज्ञा व विधीत निर्दोषपणे चालत असत.

World English Bible: They were both righteous before God, walking blamelessly in all the commandments and ordinances of the Lord.

परंतु त्यांना मूल नव्हते कारण अलीशिबा वांझ होती, शिवाय ते दोघेही फार म्हातारे झाले होते.

World English Bible: But they had no child, because Elizabeth was barren, and they both were well advanced in years.

मग असे झाले की, तो आपल्या वर्गाच्या अनुक्रमाने देवापुढे त्याचे याजकाचे काम करत असता,

World English Bible: Now while he executed the priest’s office before God in the order of his division

याजकांच्या रीतीप्रमाणे परमेश्वराच्या भवनात धूप जाळण्यासाठी चिठ्ठ्या टाकून त्याची निवड करण्यात आली.

World English Bible: according to the custom of the priest’s office, his lot was to enter into the temple of the Lord and burn incense.

आणि लोकांचा सगळा जमाव धूप जाळण्याच्या वेळेस बाहेर प्रार्थना करीत उभा होता.

World English Bible: The whole multitude of the people were praying outside at the hour of incense.

तेव्हा परमेश्वराचा दूत, धूपवेदीच्या उजव्या बाजूला उभा असलेला त्याच्या दृष्टीस पडला.

World English Bible: An angel of the Lord appeared to him, standing on the right side of the altar of incense.

त्यास पाहून जखऱ्या भयभीत झाला.

World English Bible: Zacharias was troubled when he saw him, and fear fell upon him.

परंतु देवदूत त्यास म्हणाला, जखऱ्या भिऊ नको, कारण तुझी प्रार्थना ऐकण्यात आली आहे आणि तुझी पत्नी अलीशिबा हिच्याकडून तुला पुत्र होईल, तू त्याचे नाव योहान ठेव.

World English Bible: But the angel said to him, “Don’t be afraid, Zacharias, because your request has been heard. Your wife, Elizabeth, will bear you a son, and you shall call his name John.

तेव्हा तुला आनंद व उल्लास होईल आणि त्याच्या जन्माने पुष्कळ लोक हर्षित होतील.

World English Bible: You will have joy and gladness, and many will rejoice at his birth.

कारण तो परमेश्वराच्या दृष्टीने महान होईल आणि तो द्राक्षरस किंवा मद्य कधीच पिणार नाही व तो आईच्या गर्भात असतांनाच पवित्र आत्म्याने भरलेला असेल.

World English Bible: For he will be great in the sight of the Lord, and he will drink no wine nor strong drink. He will be filled with the Holy Spirit, even from his mother’s womb.

तो इस्राएलाच्या संतानांतील अनेकांना, प्रभू त्यांचा देव याच्याकडे वळविण्यास कारणीभूत ठरेल.

World English Bible: He will turn many of the children of Israel to the Lord their God.

आणि देवासाठी सिद्ध झालेले असे लोक तयार करायला, वडिलांची अंतःकरणे मुलांकडे आणि आज्ञा न मानणार्‍यांना नीतिमानांच्या ज्ञानाकडे वळवून प्रभूसाठी तयार केलेली प्रजा उभी करावयाला तो एलीयाच्या आत्म्याने आणि सामर्थ्याने त्यांच्यापुढे चालेल.

World English Bible: He will go before him in the spirit and power of Elijah, ‘to turn the hearts of the fathers to the children,’ and the disobedient to the wisdom of the just; to prepare a people prepared for the Lord.”

मग जखऱ्या देवदूताला म्हणाला, “हे घडणारच असे मी कशावरुन समजू? कारण मी वृद्ध मनुष्य आहे आणि माझी पत्नीसुद्धा उतारवयात आहे.”

World English Bible: Zacharias said to the angel, “How can I be sure of this? For I am an old man, and my wife is well advanced in years.”

देवदूताने त्यास उत्तर दिले, “मी देवाच्या पुढे उभा राहणारा गब्रीएल आहे आणि तुझ्याशी बोलायला व तुलाही सुवार्ता सांगायला मला पाठविण्यात आले आहे.

World English Bible: The angel answered him, “I am Gabriel, who stands in the presence of God. I was sent to speak to you and to bring you this good news.

पाहा, हे घडेपर्यंत तुला बोलता येणार नाही व तू मुका राहशील कारण माझे शब्द जे योग्यवेळी पूर्णपणे खरे ठरणार आहेत त्या माझ्या शब्दांवर तू विश्वास ठेवला नाहीस.”

World English Bible: Behold, you will be silent and not able to speak until the day that these things will happen, because you didn’t believe my words, which will be fulfilled in their proper time.”

तेव्हा जखऱ्याची वाट पाहणाऱ्या लोकांस तो परमेश्वराच्या भवनात इतका वेळ का राहिला याचे आश्चर्य वाटले.

World English Bible: The people were waiting for Zacharias, and they marveled that he delayed in the temple.

तो बाहेर आल्यावर त्यास त्यांच्याबरोबर बोलता येईना. तेव्हा त्यांना जाणिव झाली की, परमेश्वराच्या भवनात त्याने दृष्टांत पाहिला आहे. तो त्यांना खुणा करत होता परंतु तो तसाच मुका राहीला.

World English Bible: When he came out, he could not speak to them. They perceived that he had seen a vision in the temple. He continued making signs to them, and remained mute.

मग असे झाले की त्याच्या सेवेचा कालावधी पूर्ण झाल्यावर तो घरी परत गेला.

World English Bible: When the days of his service were fulfilled, he departed to his house.

त्या दिवसानंतर त्याची पत्नी अलीशिबा गरोदर राहिली व पाच महिने लपून राहिली, ती म्हणाली,

World English Bible: After these days Elizabeth his wife conceived, and she hid herself five months, saying,

लोकांमध्ये माझा होणारा अनादर दूर करण्यासाठी प्रभूने माझ्याकडे पाहिले तेव्हा त्याने माझ्यासाठी असे केले.

World English Bible: “Thus has the Lord done to me in the days in which he looked at me, to take away my reproach among men.”

अलीशिबेच्या गरोदरपणाच्या सहाव्या महिन्यात देवाने गब्रीएल दूताला गालील प्रांतातील नासरेथ नावाच्या गावी,

World English Bible: Now in the sixth month, the angel Gabriel was sent from God to a city of Galilee named Nazareth,

एका कुमारीकडे पाठवले. तिची दाविदाच्या घराण्यातील योसेफ नावाच्या मनुष्याशी मागणी झाली होती आणि त्या कुमारीचे नाव मरीया होते.

World English Bible: to a virgin pledged to be married to a man whose name was Joseph, of David’s house. The virgin’s name was Mary.

देवदूत तिच्याकडे येऊन म्हणाला, अभिवादन! तुझ्यावर कृपा झालेली आहे. प्रभू तुझ्याबरोबर आहे.

World English Bible: Having come in, the angel said to her, “Rejoice, you highly favored one! The Lord is with you. Blessed are you among women!”

परंतु ती त्याच्या शब्दाने अस्वस्थ झाली आणि या अभिवादनाचा अर्थ काय असावा याचे ती नवल करू लागली.

World English Bible: But when she saw him, she was greatly troubled at the saying, and considered what kind of salutation this might be.

देवदूत तिला म्हणाला, “मरीये, भिऊ नकोस, देवाने तुझ्यावर कृपा केली आहे.

World English Bible: The angel said to her, “Don’t be afraid, Mary, for you have found favor with God.

पाहा! तू गरोदर राहशील आणि तुला मुलगा होईल त्याचे नाव तू येशू ठेव.

World English Bible: Behold, you will conceive in your womb and give birth to a son, and shall name him ‘Jesus.’

तो महान होईल व त्यास थोर देवाचा पुत्र म्हणतील आणि प्रभू देव त्यास त्याचा पिता दावीद याचे राजासन देईल.

World English Bible: He will be great and will be called the Son of the Most High. The Lord God will give him the throne of his father David,

तो याकोबाच्या घराण्यावर सर्वकाळासाठी राज्य चालवील आणि त्याच्या राज्याचा अंत होणार नाही.”

World English Bible: and he will reign over the house of Jacob forever. There will be no end to his Kingdom.”

तेव्हा मरीया दूताला म्हणाली, हे कसे होईल? कारण मला पुरूष ठाऊक नाही.

World English Bible: Mary said to the angel, “How can this be, seeing I am a virgin?”

देवदूत तिला म्हणाला, पवित्र आत्मा तुझ्यावर येईल आणि थोर देवाचे सामर्थ्य तुझ्यावर सावली करील आणि म्हणून जे पवित्र बाळ जन्मास येईल, त्यास देवाचा पुत्र म्हणतील.

World English Bible: The angel answered her, “The Holy Spirit will come on you, and the power of the Most High will overshadow you. Therefore also the holy one who is born from you will be called the Son of God.

बघ, तुझी नातेवाईक अलीशिबा ही सुद्धा म्हातारपणात गरोदर असून तिला पुत्रगर्भ राहीला आहे आणि जिला वांझ म्हणले जाई तिला आता सहावा महिना आहे.

World English Bible: Behold, Elizabeth your relative also has conceived a son in her old age; and this is the sixth month with her who was called barren.

त्या दिवसात मरीया उठली आणि घाईने यहूदीया प्रांताच्या डोंगराळ भागातील एका नगरात गेली.

World English Bible: Mary arose in those days and went into the hill country with haste, into a city of Judah,

तिने जखऱ्याच्या घरात प्रवेश केला आणि अलीशिबेला अभिवादन केले.

World English Bible: and entered into the house of Zacharias and greeted Elizabeth.

जसे मरीयेचे अभिवादन अलीशिबेने ऐकले तिच्या उदरातील बाळाने उडी मारली आणि अलीशिबा पवित्र आत्म्याने भरली.

World English Bible: When Elizabeth heard Mary’s greeting, the baby leaped in her womb; and Elizabeth was filled with the Holy Spirit.

ती उंच स्वर काढून मोठ्याने म्हणाली, “स्त्रियांमध्ये तू धन्यवादित आहेस आणि तुझ्या पोटचे फळ धन्य आहे.

World English Bible: She called out with a loud voice and said, “Blessed are you among women, and blessed is the fruit of your womb!

माझ्या प्रभूच्या मातेने मजकडे यावे हा मान मला कोठून?”

World English Bible: Why am I so favored, that the mother of my Lord should come to me?

जेव्हा तुझ्या अभिवादनाची वाणी माझ्या कानी पडली, तेव्हा माझ्या उदरातील बाळाने आनंदाने उडी मारली

World English Bible: For behold, when the voice of your greeting came into my ears, the baby leaped in my womb for joy!

जिने विश्वास ठेवला ती धन्य आहे, कारण ज्या गोष्टी प्रभूने तिला सांगितल्या त्याची पूर्णता होईल?

World English Bible: Blessed is she who believed, for there will be a fulfillment of the things which have been spoken to her from the Lord!”

आणि देव जो माझा तारणारा याच्या ठायी माझा आत्मा आनंदीत झाला आहे.

World English Bible: My spirit has rejoiced in God my Savior,

कारण त्याने आपल्या दासीची दैन्य अवस्था पाहीली. आतापासून मला सर्व पिढ्या धन्य म्हणतील.

World English Bible: for he has looked at the humble state of his servant. For behold, from now on, all generations will call me blessed.

कारण जो सर्वसमर्थ आहे त्याने माझ्यासाठी मोठी कामे केली आहेत; आणि त्याचे नाव पवित्र आहे.

World English Bible: For he who is mighty has done great things for me. Holy is his name.

जे त्याचे भय धरतात त्यांच्यावर त्याची दया पिढ्यानपिढ्या आहे

World English Bible: His mercy is for generations and generations on those who fear him.

त्याने त्याच्या हाताने सामर्थ्याची कार्ये केली आहेत; जे गर्विष्ठ अंतःकरणाचे आहेत त्यांची त्याने पांगापांग केली आहे.

World English Bible: He has shown strength with his arm. He has scattered the proud in the imagination of their hearts.

त्याने राज्य करणाऱ्यांना त्यांच्या राजासनांवरून ओढून काढले आहे आणि गरीबास उंचावले आहे.

World English Bible: He has put down princes from their thrones, and has exalted the lowly.

त्याने भूकेल्यास चांगल्या पदार्थांने तृप्त केले आहे. आणि धनवानास रिकाम्या हाताने परत पाठवले आहे.

World English Bible: He has filled the hungry with good things. He has sent the rich away empty.

दयेपोटी त्याने आपला सेवक इस्राएल याला साहाय्य केले आहे.

World English Bible: He has given help to Israel, his servant, that he might remember mercy,

आपल्या पूर्वजास त्याने सांगितल्याप्रमाणे अब्राहाम व त्याचे संतान यांच्यावरील दया सर्वकाळ स्मरण करावी. त्याने आपला सेवक इस्राएल याला साहाय्य केले आहे.”

World English Bible: as he spoke to our fathers, to Abraham and his offspring forever.”

अलीशिबेबरोबर तीन महीने राहिल्यानंतर मरीया आपल्या घरी परत गेली.

World English Bible: Mary stayed with her about three months, and then returned to her house.

अलीशिबेची प्रसूतीची वेळ आल्यावर, तिने एका मुलास जन्म दिला.

World English Bible: Now the time that Elizabeth should give birth was fulfilled, and she gave birth to a son.

प्रभूने तिच्यावर मोठी दया केली आहे, हे तिच्या शेजाऱ्यांनी व नातेवाईकांनी ऐकले आणि ते तिच्या आनंदात सहभागी झाले.

World English Bible: Her neighbors and her relatives heard that the Lord had magnified his mercy toward her, and they rejoiced with her.

मग असे झाले की, आठव्या दिवशी मुलाची सुंता करण्यासाठी ते आले असता, त्याच्या पित्याच्या नावाप्रमाणे ते बाळाचे नाव देखील जखऱ्या ठेवणार होते.

World English Bible: On the eighth day, they came to circumcise the child; and they would have called him Zacharias, after the name of his father.

परंतु त्याच्या आईने उत्तर दिले, नाही त्याऐवजी त्याचे नाव योहान ठेवायचे आहे.

World English Bible: His mother answered, “Not so; but he will be called John.”

ते तिला म्हणाले, तुझ्या नातलगात या नावाचा कोणीच नाही.

World English Bible: They said to her, “There is no one among your relatives who is called by this name.”

नंतर त्यांनी त्याच्या वडिलांना हातवारे करून विचारले, याचे नाव काय ठेवावे, अशी तुझी इच्छा आहे

World English Bible: They made signs to his father, what he would have him called.

तेव्हा त्याने लिहिण्यासाठी पाटी मागितली आणि, त्याचे नाव योहान आहे, असे लिहीले यावरुन त्या सर्वांना खूपच आश्चर्य वाटले.

World English Bible: He asked for a writing tablet, and wrote, “His name is John.” They all marveled.

त्याच क्षणी त्याचे तोंड उघडले व त्याची जीभ मोकळी झाली आणि तो बोलू लागला व देवाला धन्यवाद देऊ लागला.

World English Bible: His mouth was opened immediately and his tongue freed, and he spoke, blessing God.

तेव्हा सर्व शेजारी भयभीत झाले आणि यहूदीया प्रांताच्या सर्व डोंगराळ प्रदेशात लोक या सर्व गोष्टींबद्दल बोलू लागले.

World English Bible: Fear came on all who lived around them, and all these sayings were talked about throughout all the hill country of Judea.

जे कोणी हे ऐकले ते प्रत्येकजण मनात विचार करत होते, ते म्हणाले, हे मूल पुढे कोण होणार आहे? प्रभू त्याच्याबरोबर आहे असे त्यांच्या लक्षात आले.

World English Bible: All who heard them laid them up in their heart, saying, “What then will this child be?” The hand of the Lord was with him.

त्याचा पिता जखऱ्या पवित्र आत्म्याने भरला आणि त्यानेही भविष्यवाणी केली; तो म्हणाला,

World English Bible: His father Zacharias was filled with the Holy Spirit, and prophesied, saying,

“इस्राएलाचा देव प्रभू, ह्याची स्तुती असो, कारण त्याने आपल्या लोकांची भेट घेतली आणि लोकांची खंडणी भरून सुटका केली.

World English Bible: “Blessed be the Lord, the God of Israel, for he has visited and redeemed his people;

त्याने आपला सेवक दावीद याच्या घराण्यातून आमच्यासाठी सामर्थ्यशाली तारणारा दिला आहे.

World English Bible: and has raised up a horn of salvation for us in the house of his servant David

हे देवाने त्याच्या पवित्र संदेष्ट्यांद्वारे युगाच्या प्रारंभापासून सांगितले होते.

World English Bible: (as he spoke by the mouth of his holy prophets who have been from of old),

जे आमचे शत्रू आहेत व जे आमचा द्वेष करतात त्यांच्यापासून सुटका करण्याचे अभिवचन त्याने आम्हास दिले.

World English Bible: salvation from our enemies and from the hand of all who hate us;

आमच्या पूर्वजांवर दया दाखविण्यासाठी तो हे करणार आहे व आपल्या पवित्र कराराची आठवण ठेवणार आहे,

World English Bible: to show mercy toward our fathers, to remember his holy covenant,

हा करार एक शपथ होती जी त्याने आमचा पूर्वज अब्राहामाला वाहिली.

World English Bible: the oath which he swore to Abraham our father,

ती अशी की, तुम्ही आपल्या शत्रूच्या हातातून सोडवले जाऊन,

World English Bible: to grant to us that we, being delivered out of the hand of our enemies, should serve him without fear,

माझ्यासमोर पवित्रतेने व नीतिमत्त्वाने आयुष्यभर माझी सेवा निर्भयपणे कराल, असे मी करीन.

World English Bible: in holiness and righteousness before him all the days of our life.

हे बालका, तुला परात्पराचा संदेष्टा म्हणतील कारण प्रभूचे मार्ग सिद्ध करण्याकरीता तू त्यांच्यापुढे चालशील.

World English Bible: And you, child, will be called a prophet of the Most High; for you will go before the face of the Lord to prepare his ways,

यासाठी की, त्याच्या लोकांस त्यांच्या पापांच्या क्षमेने तारणाचा अनुभव द्यावा.

World English Bible: to give knowledge of salvation to his people by the remission of their sins,

देवाच्या दयेमुळे स्वर्गीय दिवसाची पहाट उजाडेल व मरणाच्या दाट छायेत जे जगत आहेत त्यांच्यावर प्रकाशेल.

World English Bible: because of the tender mercy of our God, by which the dawn from on high will visit us,

तिच्याकडून जे अंधारात आहेत व मृत्युच्या छायेत बसले आहेत त्यांना प्रकाश देण्यासाठी आणि आमचे पाय शांतीच्या मार्गास लावण्यासाठी दिवसाचा उदय करून आमची भेट घेईल.”

World English Bible: to shine on those who sit in darkness and the shadow of death; to guide our feet into the way of peace.”

मग तो मुलगा वाढत गेला आणि आत्म्यात सामर्थ्यशाली झाला. इस्राएल लोकांस प्रकट होण्याच्या दिवसापर्यंत तो अरण्यात राहिला.

World English Bible: The child was growing and becoming strong in spirit, and was in the desert until the day of his public appearance to Israel.