धम्मपद · अध्याय 16 / 26 · गाथा 209 ते 220

पिय वग्ग

प्रियजनांवरील आसक्तीतून शोक आणि भय कसे जन्मतात.

Piyavagga

या परंपरेतील विद्वानांचे परीक्षण बाकी आहे. मूळ ग्रंथ सार्वजनिक (पब्लिक डोमेन) आहेत; सोपे अर्थ आणि टिपा IndiaDigital ने लिहिल्या आहेत आणि त्यांची तपासणी सुरू आहे. आम्ही प्रत्येक परंपरेची शिकवण तिच्याच शब्दांत सांगतो आणि कोणत्याही धर्माला उच्च-नीच ठरवत नाही. दुरुस्ती कळवा

हा अध्याय थोडक्यात

या अध्यायात बुद्ध पाहतात की प्रिय गोष्टींना चिकटून राहिल्याने काय होते. पाच वेळा येणारे एक धृपद शिकवते की शोक आणि भय प्रियतेतून, आसक्तीतून, रतीतून, कामातून आणि तृष्णेतून जन्मतात; जो यांपासून मुक्त आहे त्याला शोक नसतो, मग भय कुठून? बौद्ध हे प्रेम सोडण्याचे सांगणे मानत नाहीत, तर मालकीच्या पकडीतून सैल होण्याची शिकवण मानतात. शील आणि दृष्टी यांनी संपन्न व्यक्तीवर लोक सहज प्रेम करतात, असेही हा अध्याय सांगतो. शेवटी, घरी परतलेल्या प्रवाशाचे आप्त स्वागत करतात तसे पुण्यकर्म परलोकात माणसाचे स्वागत करते, ही प्रतिमा येते.

तृष्णाशीलप्रज्ञा

अट्ठकथा सांगते की सावत्थीच्या थोर उपासिका विसाखा यांची लहान नात मरण पावली आणि विसाखा रडत बुद्धांकडे आल्या.

गाथा 209 ते 220

गाथा 209Tayojanapabbajitavatthu

अयोगे युञ्जमत्तानं,योगस्मिञ्च अयोजयं ।अत्थं हित्वा पियग्गाही,पिहेतत्तानुयोगिनं ॥

Ayoge yuñjamattānaṁ,yogasmiñca ayojayaṁ;Atthaṁ hitvā piyaggāhī,pihetattānuyoginaṁ.

जो न करण्याजोग्या कामात गुंततो आणि करण्याजोगे सोडून देतो, आपले ध्येय विसरून सुखद गोष्टींना धरून बसतो, तो साधनेत रमलेल्यांचा हेवा करतो.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Applying yourself where you ought not, neglecting what you should be doing, forgetting your goal, you cling to what you hold dear, jealous of those devoted to their heart’s goal.

मा पियेहि समागञ्छि,अप्पियेहि कुदाचनं ।पियानं अदस्सनं दुक्खं,अप्पियानञ्च दस्सनं ॥

Mā piyehi samāgañchi,appiyehi kudācanaṁ;Piyānaṁ adassanaṁ dukkhaṁ,appiyānañca dassanaṁ.

प्रियाशीही फार जवळीक साधू नका आणि अप्रियाशीही नाही. प्रिय न दिसणे दुःखदायक आणि अप्रिय दिसणेही दुःखदायक.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Don’t ever get too close to those you like or dislike. For not seeing the liked is suffering, and so is seeing the disliked.

तस्मा पियं न कयिराथ,पियापायो हि पापको ।गन्था तेसं न विज्जन्ति,येसं नत्थि पियाप्पियं ॥

Tasmā piyaṁ na kayirātha,piyāpāyo hi pāpako;Ganthā tesaṁ na vijjanti,yesaṁ natthi piyāppiyaṁ.

म्हणून काहीही प्रिय म्हणून घट्ट धरू नका, कारण प्रियाचा वियोग वाईट असतो. ज्यांच्यासाठी काही प्रिय नाही आणि अप्रियही नाही, त्यांना कोणतेही बंधन नसते.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Therefore don’t hold anything dear, for it’s bad to lose those you love. No ties are found in they who hold nothing loved or loathed.

गाथा 212Aññatarakuṭumbikavatthu

पियतो जायती सोको,पियतो जायती भयं ।पियतो विप्पमुत्तस्स,नत्थि सोको कुतो भयं ॥

Piyato jāyatī soko,piyato jāyatī bhayaṁ;Piyato vippamuttassa,natthi soko kuto bhayaṁ.

प्रियतेतून शोक जन्मतो, प्रियतेतून भय जन्मते. जो प्रियतेतून मुक्त आहे त्याला शोक नाही, मग भय कुठून?

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Sorrow springs from what we hold dear, fear springs from what we hold dear; one free from holding anything dear has no sorrow, let alone fear.

गाथा 213Visākhāvatthu

पेमतो जायती सोको,पेमतो जायती भयं ।पेमतो विप्पमुत्तस्स,नत्थि सोको कुतो भयं ॥

Pemato jāyatī soko,pemato jāyatī bhayaṁ;Pemato vippamuttassa,natthi soko kuto bhayaṁ.

प्रेमासक्तीतून शोक जन्मतो, आसक्तीतून भय जन्मते. जो आसक्तीतून मुक्त आहे त्याला शोक नाही, मग भय कुठून?

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Sorrow springs from attachment, fear springs from attachment; one free from attachment has no sorrow, let alone fear.

गाथा 214Licchavīvatthu

रतिया जायती सोको,रतिया जायती भयं ।रतिया विप्पमुत्तस्स,नत्थि सोको कुतो भयं ॥

Ratiyā jāyatī soko,ratiyā jāyatī bhayaṁ;Ratiyā vippamuttassa,natthi soko kuto bhayaṁ.

रतीतून, म्हणजे सुखात रमण्यातून, शोक जन्मतो, रतीतून भय जन्मते. जो रतीतून मुक्त आहे त्याला शोक नाही, मग भय कुठून?

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Sorrow springs from relishing, fear springs from relishing; one free from relishing has no sorrow, let alone fear.

गाथा 215Anitthigandhakumāravatthu

कामतो जायती सोको,कामतो जायती भयं ।कामतो विप्पमुत्तस्स,नत्थि सोको कुतो भयं ॥

Kāmato jāyatī soko,kāmato jāyatī bhayaṁ;Kāmato vippamuttassa,natthi soko kuto bhayaṁ.

कामवासनेतून शोक जन्मतो, कामातून भय जन्मते. जो कामातून मुक्त आहे त्याला शोक नाही, मग भय कुठून?

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Sorrow springs from desire, fear springs from desire; one free from desire has no sorrow, let alone fear.

गाथा 216Aññatarabrāhmaṇavatthu

तण्हाय जायती सोको,तण्हाय जायती भयं ।तण्हाय विप्पमुत्तस्स,नत्थि सोको कुतो भयं ॥

Taṇhāya jāyatī soko,taṇhāya jāyatī bhayaṁ;Taṇhāya vippamuttassa,natthi soko kuto bhayaṁ.

तृष्णेतून शोक जन्मतो, तृष्णेतून भय जन्मते. जो तृष्णेतून मुक्त आहे त्याला शोक नाही, मग भय कुठून?

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Sorrow springs from craving, fear springs from craving; one free from craving has no sorrow, let alone fear.

गाथा 217Pañcasatadārakavatthu

सीलदस्सनसम्पन्नं,धम्मट्ठं सच्चवेदिनं ।अत्तनो कम्म कुब्बानं,तं जनो कुरुते पियं ॥

Sīladassanasampannaṁ,dhammaṭṭhaṁ saccavedinaṁ;Attano kamma kubbānaṁ,taṁ jano kurute piyaṁ.

जो शील आणि सम्यक दृष्टी यांनी संपन्न आहे, धम्मात स्थिर आहे, सत्य बोलतो आणि आपले कर्तव्य स्वतः करतो, त्याच्यावर लोक प्रेम करतात.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): One accomplished in virtue and vision, firmly principled, and truthful, doing oneself what ought be done: that’s who the people love.

गाथा 218Ekaanāgāmittheravatthu

छन्दजातो अनक्खाते,मनसा च फुटो सिया ।कामेसु च अप्पटिबद्धचित्तो,उद्धंसोतोति वुच्चति ॥

Chandajāto anakkhāte,Manasā ca phuṭo siyā;Kāmesu ca appaṭibaddhacitto,Uddhaṁsototi vuccati.

ज्याच्यात अवर्णनीय, म्हणजे निब्बान, याची ओढ जागी झाली आहे, ज्याचे मन त्याने भरले आहे आणि ज्याचे चित्त कामसुखांत अडकलेले नाही, त्याला प्रवाहाच्या उलट वर जाणारा म्हणतात.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): One eager to realize the ineffable would be filled with awareness. Their mind not bound to pleasures of sense, they’re said to be heading upstream.

गाथा 219Nandiyavatthu

चिरप्पवासिं पुरिसं,दूरतो सोत्थिमागतं ।ञातिमित्ता सुहज्जा च,अभिनन्दन्ति आगतं ॥

Cirappavāsiṁ purisaṁ,dūrato sotthimāgataṁ;Ñātimittā suhajjā ca,abhinandanti āgataṁ.

दीर्घकाळ परदेशी राहून कोणी सुखरूप परत आला की कुटुंबीय, मित्र आणि हितचिंतक त्याच्या परतण्याचा आनंद साजरा करतात.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): When a man returns safely after a long time spent abroad, family, friends, and loved ones celebrate his return.

तथेव कतपुञ्ञम्पि,अस्मा लोका परं गतं ।पुञ्ञानि पटिगण्हन्ति,पियं ञातीव आगतं ॥पियवग्गो सोळसमो ॥

Tatheva katapuññampi,asmā lokā paraṁ gataṁ;Puññāni paṭigaṇhanti,piyaṁ ñātīva āgataṁ.Piyavaggo soḷasamo.

तसेच ज्याने पुण्य केले आहे तो या लोकातून परलोकात जातो, तेव्हा आप्त प्रिय व्यक्तीचे स्वागत करतात तसे त्याचे पुण्य त्याचे स्वागत करते.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Just so, when one who has done good goes from this world to the next, their good deeds receive them there, as family welcomes home one they love.

छोटी प्रश्नमंजूषा

  1. गाथा 212 से 216 के अनुसार प्रिय से कौन सी दो चीज़ें पैदा होती हैं?

  2. गाथा 216 में शोक और भय के स्रोत के रूप में कौन सा शब्द आता है?

  3. गाथा 210 कहती है कि प्रिय का न दिखना दुःख है। और क्या दुःख है?

  4. गाथा 217 के अनुसार लोग किसे प्रेम करते हैं?

  5. गाथा 218 में जिसका मन कामभोगों में नहीं बँधा, उसे कहाँ जाने वाला कहा गया है?

  6. गाथा 219 और 220 में परलोक में अच्छे व्यक्ति का स्वागत कौन करता है?

तुमचा स्कोर: 0 / 6

पाली (महासंगीती आवृत्ती) आणि भिक्खू सुजातो यांचे इंग्रजी (CC0): SuttaCentral. मराठी आणि हिंदी अर्थ, सारांश आणि कथा: IndiaDigital, बौद्ध विद्वानांचे परीक्षण बाकी.

प्रत्येक परंपरेतील लोकांच्या दुरुस्त्यांचे स्वागत आहे: support@indiadigital.org. शेवटची तपासणी: .

Search by task, life event, format or tool name, in English, हिंदी or Hinglish.