सहस्स वग्ग (हजार)

सहस्समपि चे गाथा,अनत्थपदसंहिता ।एकं गाथापदं सेय्यो,यं सुत्वा उपसम्मति ॥

Sahassamapi ce gāthā,anatthapadasaṁhitā;Ekaṁ gāthāpadaṁ seyyo,yaṁ sutvā upasammati.

निरर्थक शब्दांनी भरलेल्या हजार गाथांपेक्षा ती एक गाथा श्रेष्ठ आहे, जी ऐकून मन शांत होते.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Better than a thousand meaningless verses is a single meaningful verse, hearing which brings you peace.

यो च गाथा सतं भासे,अनत्थपदसंहिता ।एकं धम्मपदं सेय्यो,यं सुत्वा उपसम्मति ॥

Yo ca gāthā sataṁ bhāse,anatthapadasaṁhitā;Ekaṁ dhammapadaṁ seyyo,yaṁ sutvā upasammati.

निरर्थक शब्दांनी भरलेल्या शंभर गाथा म्हणण्यापेक्षा धम्माचे एक पद श्रेष्ठ आहे, जे ऐकून मन शांत होते.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Better than reciting a hundred meaningless verses is a single saying of Dhamma, hearing which brings you peace.

अत्ता हवे जितं सेय्यो,या चायं इतरा पजा ।अत्तदन्तस्स पोसस्स,निच्चं सञ्ञतचारिनो ॥

Attā have jitaṁ seyyo,yā cāyaṁ itarā pajā;Attadantassa posassa,niccaṁ saññatacārino.

इतर सर्व लोकांना जिंकण्यापेक्षा स्वतःला जिंकणेच श्रेष्ठ आहे. ज्याने स्वतःला ताब्यात ठेवले आहे आणि जो सदैव संयमाने राहतो,

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): It is surely better to conquer oneself than all those other folk. When a person has tamed themselves, always living restrained,

नेव देवो न गन्धब्बो,न मारो सह ब्रह्मुना ।जितं अपजितं कयिरा,तथारूपस्स जन्तुनो ॥

Neva devo na gandhabbo,na māro saha brahmunā;Jitaṁ apajitaṁ kayirā,tathārūpassa jantuno.

अशा व्यक्तीच्या विजयाचे पराजयात रूपांतर ना देव, ना गंधर्व, ना मार आणि ना ब्रह्मा करू शकतात.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): no god nor centaur, nor Māra nor divinity, can undo the victory of such a personage.

मासे मासे सहस्सेन,यो यजेथ सतं समं ।एकञ्च भावितत्तानं,मुहुत्तमपि पूजये ।सायेव पूजना सेय्यो,यञ्चे वस्ससतं हुतं ॥

Māse māse sahassena,yo yajetha sataṁ samaṁ;Ekañca bhāvitattānaṁ,muhuttamapi pūjaye;Sāyeva pūjanā seyyo,yañce vassasataṁ hutaṁ.

कोणी शंभर वर्षे दर महिन्याला हजारांचा यज्ञ करावा, आणि कोणी स्वतःचा विकास केलेल्या व्यक्तीचा क्षणभर सन्मान करावा, तर तो सन्मानच शंभर वर्षांच्या यज्ञापेक्षा श्रेष्ठ आहे.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Rather than a thousandfold sacrifice, every month for a full century, it’s better to honor for a single hour one who has developed themselves. That offering is better than the hundred year sacrifice.

यो च वस्ससतं जन्तु,अग्गिं परिचरे वने ।एकञ्च भावितत्तानं,मुहुत्तमपि पूजये ।सायेव पूजना सेय्यो,यञ्चे वस्ससतं हुतं ॥

Yo ca vassasataṁ jantu,aggiṁ paricare vane;Ekañca bhāvitattānaṁ,muhuttamapi pūjaye;Sāyeva pūjanā seyyo,yañce vassasataṁ hutaṁ.

कोणी शंभर वर्षे वनात अग्नीची उपासना करावी, आणि कोणी स्वतःचा विकास केलेल्या व्यक्तीचा क्षणभर सन्मान करावा, तर तो सन्मानच शंभर वर्षांच्या यज्ञापेक्षा श्रेष्ठ आहे.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Rather than serve the sacred flame in the forest for a hundred years, it’s better to honor for a single hour a personage who has developed themselves. That offering is better than the hundred year sacrifice.

यं किञ्चि यिट्ठं व हुतं व लोके,संवच्छरं यजेथ पुञ्ञपेक्खो ।सब्बम्पि तं न चतुभागमेति,अभिवादना उज्जुगतेसु सेय्यो ॥

Yaṁ kiñci yiṭṭhaṁ va hutaṁ va loke,Saṁvaccharaṁ yajetha puññapekkho;Sabbampi taṁ na catubhāgameti,Abhivādanā ujjugatesu seyyo.

पुण्याच्या इच्छेने कोणी वर्षभर जो काही यज्ञ किंवा दान करील, ते सर्व सरळ मनाच्या सज्जनांना वंदन करण्याच्या चौथ्या भागाचीही बरोबरी करत नाही.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Whatever sacrifice or offering in the world a seeker of merit may make for a year, none of it is worth a quarter of bowing to the sincere.

अभिवादनसीलिस्स,निच्चं वुड्ढापचायिनो ।चत्तारो धम्मा वड्ढन्ति,आयु वण्णो सुखं बलं ॥

Abhivādanasīlissa,niccaṁ vuḍḍhāpacāyino;Cattāro dhammā vaḍḍhanti,āyu vaṇṇo sukhaṁ balaṁ.

जो नेहमी वंदन करतो आणि वडीलधाऱ्यांचा आदर करतो, त्याच्या चार गोष्टी वाढतात: आयुष्य, कांती, सुख आणि बळ.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): For one in the habit of bowing, always honoring the elders, four blessings grow: lifespan, beauty, happiness, and strength.

यो च वस्ससतं जीवे,दुस्सीलो असमाहितो ।एकाहं जीवितं सेय्यो,सीलवन्तस्स झायिनो ॥

Yo ca vassasataṁ jīve,dussīlo asamāhito;Ekāhaṁ jīvitaṁ seyyo,sīlavantassa jhāyino.

दुराचारी आणि एकाग्रताहीन राहून शंभर वर्षे जगण्यापेक्षा शीलवान आणि ध्यानी होऊन एक दिवस जगणे श्रेष्ठ.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Better to live a single day ethical and absorbed in meditation than to live a hundred years unethical and lacking immersion.

यो च वस्ससतं जीवे,दुप्पञ्ञो असमाहितो ।एकाहं जीवितं सेय्यो,पञ्ञवन्तस्स झायिनो ॥

Yo ca vassasataṁ jīve,duppañño asamāhito;Ekāhaṁ jīvitaṁ seyyo,paññavantassa jhāyino.

प्रज्ञाहीन आणि एकाग्रताहीन राहून शंभर वर्षे जगण्यापेक्षा प्रज्ञावान आणि ध्यानी होऊन एक दिवस जगणे श्रेष्ठ.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Better to live a single day wise and absorbed in meditation than to live a hundred years witless and lacking immersion.

यो च वस्ससतं जीवे,कुसीतो हीनवीरियो ।एकाहं जीवितं सेय्यो,वीरियमारभतो दळ्हं ॥

Yo ca vassasataṁ jīve,kusīto hīnavīriyo;Ekāhaṁ jīvitaṁ seyyo,vīriyamārabhato daḷhaṁ.

आळशी आणि निरुद्योगी राहून शंभर वर्षे जगण्यापेक्षा दृढ उद्यमाने एक दिवस जगणे श्रेष्ठ.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Better to live a single day energetic and strong, than to live a hundred years lazy and lacking energy.

यो च वस्ससतं जीवे,अपस्सं उदयब्बयं ।एकाहं जीवितं सेय्यो,पस्सतो उदयब्बयं ॥

Yo ca vassasataṁ jīve,apassaṁ udayabbayaṁ;Ekāhaṁ jīvitaṁ seyyo,passato udayabbayaṁ.

गोष्टींचा उदय आणि नाश न पाहता शंभर वर्षे जगण्यापेक्षा उदय आणि नाश पाहत एक दिवस जगणे श्रेष्ठ.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Better to live a single day seeing rise and fall than to live a hundred years blind to rise and fall.

यो च वस्ससतं जीवे,अपस्सं धम्ममुत्तमं ।एकाहं जीवितं सेय्यो,पस्सतो धम्ममुत्तमं ॥सहस्सवग्गो अट्ठमो ॥

Yo ca vassasataṁ jīve,apassaṁ dhammamuttamaṁ;Ekāhaṁ jīvitaṁ seyyo,passato dhammamuttamaṁ.Sahassavaggo aṭṭhamo.

उत्तम धम्म न पाहता शंभर वर्षे जगण्यापेक्षा उत्तम धम्म पाहत एक दिवस जगणे श्रेष्ठ.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Better to live a single day seeing the supreme teaching than to live a hundred years blind to the supreme teaching.