मोहक्षयाज्ज्ञानदर्शनावरणान्तरायक्षयाच्च केवलम्
mohakṣayājjñānadarśanāvaraṇāntarāyakṣayācca kevalam
मोहनीय कर्माच्या क्षयाने आणि नंतर ज्ञानावरण, दर्शनावरण व अंतराय कर्मांच्या क्षयाने केवलज्ञान प्रकट होते.
जैन धर्म · आचार्य उमास्वाती
अध्याय 10: मोक्ष
दिगंबर आणि श्वेतांबर दोन्ही जैन मानतात असा एकमेव ग्रंथ: छोट्या संस्कृत सूत्रांत संपूर्ण जैन मार्ग.
सम्यग्दर्शनज्ञानचारित्राणि मोक्षमार्गः
या परंपरेतील विद्वानांचे परीक्षण बाकी आहे. मूळ ग्रंथ सार्वजनिक (पब्लिक डोमेन) आहेत; सोपे अर्थ आणि टिपा IndiaDigital ने लिहिल्या आहेत आणि त्यांची तपासणी सुरू आहे. आम्ही प्रत्येक परंपरेची शिकवण तिच्याच शब्दांत सांगतो आणि कोणत्याही धर्माला उच्च-नीच ठरवत नाही. दुरुस्ती कळवा
हा अध्याय थोडक्यात
शेवटच्या अध्यायात मोक्षाचे वर्णन आहे. मोहनीय आणि नंतर इतर घाती कर्मांच्या क्षयाने आत्म्याला केवलज्ञान (सर्वज्ञता) प्राप्त होते, आणि सर्व कर्मे (आत्म्याशी बांधलेला सूक्ष्म पुद्गल) सुटल्यावर मोक्ष होतो. जैन मान्यतेनुसार मुक्त आत्मा लगेच लोकाच्या शिखरापर्यंत वर जातो आणि तिथे अनंत ज्ञान, दर्शन आणि सुख यांत स्थित राहतो. अध्यायाच्या शेवटी सिद्धांचा विचार कोणकोणत्या दृष्टींनी करता येतो हे सांगितले आहे.
बन्धहेत्वभावनिर्जराभ्यां कृत्स्नकर्मविप्रमोक्षो मोक्षः
bandhahetvabhāvanirjarābhyāṃ kṛtsnakarmavipramokṣo mokṣaḥ
बंधाच्या कारणांचा अभाव आणि निर्जरा यांनी सर्व कर्मांपासून पूर्ण सुटका होणे म्हणजे मोक्ष.
औपशमिकादिभव्यत्वानां च
aupaśamikādibhavyatvānāṃ ca
आणि औपशमिक इत्यादी भाव आणि भव्यत्व यांचाही अभाव होतो.
अन्यत्र केवलसम्यक्त्वज्ञानदर्शनसिद्धत्वेभ्यः
anyatra kevalasamyaktvajñānadarśanasiddhatvebhyaḥ
केवल सम्यक्त्व, केवलज्ञान, केवलदर्शन आणि सिद्धत्व सोडून.
तदनन्तरमूर्ध्वं गच्छत्यालोकान्तात्
tadanantaramūrdhvaṃ gacchatyālokāntāt
त्यानंतर लगेच जीव लोकाच्या टोकापर्यंत वर जातो.
पूर्वप्रयोगादसंगत्वाद्बन्धच्छेदात्तथागतिपरिणामाच्च
pūrvaprayogādasaṃgatvādbandhacchedāttathāgatipariṇāmācca
पूर्वप्रयोगामुळे, असंग असल्यामुळे, बंधन तुटल्यामुळे आणि ऊर्ध्वगमन हा स्वभाव असल्यामुळे.
आविद्धकुलालचक्रवद्व्यपगतलेपालाबुवदेरण्डबीजवदग्निशिखावच्च
āviddhakulālacakravadvyapagatalepālābuvaderaṇḍabījavadagniśikhāvacca
जसे फिरवलेले कुंभाराचे चाक, लेप निघाल्यावर भोपळा, एरंडाचे बी आणि अग्नीची ज्वाला.
धर्मास्तिकायाभावात्
dharmāstikāyābhāvāt
लोकाच्या पलीकडे धर्मास्तिकाय नसल्यामुळे जीव पुढे जात नाही.
क्षेत्रकालगतिलिंगतीर्थचारित्रप्रत्येकबुद्धबोधितज्ञानावगाहनान्तरसंख्याल्पबहुत्वतः साध्याः
kṣetrakālagatiliṃgatīrthacāritrapratyekabuddhabodhitajñānāvagāhanāntarasaṃkhyālpabahutvataḥ sādhyāḥ
क्षेत्र, काल, गती, लिंग, तीर्थ, चारित्र, प्रत्येकबुद्ध बोधितबुद्ध, ज्ञान, अवगाहना, अंतर, संख्या आणि अल्पबहुत्व यांनी सिद्धांचा विचार केला जातो.
संस्कृत सूत्रे: संस्कृत विकिस्रोत (पब्लिक डोमेन), स्पष्ट टंकलेखन चुका दुरुस्त करून नोंदवल्या. अर्थ, सारांश आणि णमोकार पाठ: IndiaDigital, दिगंबर आणि श्वेतांबर विद्वानांचे परीक्षण बाकी. सूत्रसंख्या दिगंबर पाठानुसार; श्वेतांबर पाठात काही सूत्रांचे क्रमांक वेगळे आहेत.
प्रत्येक परंपरेतील लोकांच्या दुरुस्त्यांचे स्वागत आहे: support@indiadigital.org. शेवटची तपासणी: .