धम्मपद · अध्याय 13 / 26 · गाथा 167 ते 178

लोक वग्ग (जग)

जगाला बुडबुडा समजा; ढगांतून मुक्त चंद्रासारखे उजळा.

Lokavagga

या परंपरेतील विद्वानांचे परीक्षण बाकी आहे. मूळ ग्रंथ सार्वजनिक (पब्लिक डोमेन) आहेत; सोपे अर्थ आणि टिपा IndiaDigital ने लिहिल्या आहेत आणि त्यांची तपासणी सुरू आहे. आम्ही प्रत्येक परंपरेची शिकवण तिच्याच शब्दांत सांगतो आणि कोणत्याही धर्माला उच्च-नीच ठरवत नाही. दुरुस्ती कळवा

हा अध्याय थोडक्यात

या अध्यायात भगवान बुद्ध सांगतात की जगात राहूनही त्यात न अडकता कसे जगावे. उठा, धम्मानुसार जगा, प्रमाद करू नका, आणि जगाकडे बुडबुड्यासारखे किंवा मृगजळासारखे पाहा, असे आवाहन केले आहे. जो प्रमाद सोडतो, किंवा ज्याची वाईट कर्मे चांगल्या कर्मांनी झाकली जातात, तो ढगांतून मुक्त झालेल्या चंद्रासारखा जग उजळतो. खोटे बोलणारा कोणतेही पाप करू शकतो असा इशारा अध्याय देतो, दानाची प्रशंसा करतो, आणि शेवटी सांगतो की स्रोतापत्ती, म्हणजे बोधीची पहिली अवस्था, संपूर्ण पृथ्वीच्या राज्यापेक्षाही श्रेष्ठ आहे.

अप्रमाद (जागरूकता)अनित्यताशीलदान

अट्ठकथा अंगुलिमालाची कथा सांगते, एक भयंकर दरोडेखोर जो प्रवाशांना मारून त्यांच्या बोटांची माळ घालत असे.

गाथा 167 ते 178

गाथा 167Daharabhikkhuvatthu

हीनं धम्मं न सेवेय्य,पमादेन न संवसे ।मिच्छादिट्ठिं न सेवेय्य,न सिया लोकवड्ढनो ॥

Hīnaṁ dhammaṁ na seveyya,pamādena na saṁvase;Micchādiṭṭhiṁ na seveyya,na siyā lokavaḍḍhano.

हीन गोष्टींचे सेवन करू नका, प्रमादात राहू नका, चुकीची दृष्टी स्वीकारू नका, आणि संसाराचे चक्र वाढवणारे होऊ नका.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Don’t resort to lowly things, don’t abide in negligence, don’t resort to wrong views, don’t perpetuate the world.

गाथा 168Suddhodanavatthu

उत्तिट्ठे नप्पमज्जेय्य,धम्मं सुचरितं चरे ।धम्मचारी सुखं सेति,अस्मिं लोके परम्हि च ॥

Uttiṭṭhe nappamajjeyya,dhammaṁ sucaritaṁ care;Dhammacārī sukhaṁ seti,asmiṁ loke paramhi ca.

उठा, प्रमाद करू नका, धम्माचे नीट आचरण करा. धम्मानुसार चालणारा इहलोकातही आणि परलोकातही सुखाने झोपतो.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Get up, don’t be heedless, live by principle, with good conduct. For one of good conduct sleeps at ease, in this world and the next.

धम्मं चरे सुचरितं,न नं दुच्चरितं चरे ।धम्मचारी सुखं सेति,अस्मिं लोके परम्हि च ॥

Dhammaṁ care sucaritaṁ,na naṁ duccaritaṁ care;Dhammacārī sukhaṁ seti,asmiṁ loke paramhi ca.

धम्माचे नीट आचरण करा, दुराचार करू नका. धम्मानुसार चालणारा इहलोकातही आणि परलोकातही सुखाने झोपतो.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Live by principle, with good conduct, don’t conduct yourself badly. For one of good conduct sleeps at ease, in this world and the next.

गाथा 170Pañcasatavipassakabhikkhuvatthu

यथा पुब्बुळकं पस्से,यथा पस्से मरीचिकं ।एवं लोकं अवेक्खन्तं,मच्चुराजा न पस्सति ॥

Yathā pubbuḷakaṁ passe,yathā passe marīcikaṁ;Evaṁ lokaṁ avekkhantaṁ,maccurājā na passati.

जो जगाकडे पाण्याच्या बुडबुड्यासारखे आणि मृगजळासारखे पाहतो, त्याला मृत्युराज पाहू शकत नाही.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Look upon the world as a bubble or a mirage, then the King of Death won’t see you.

गाथा 171Abhayarājakumāravatthu

एथ पस्सथिमं लोकं,चित्तं राजरथूपमं ।यत्थ बाला विसीदन्ति,नत्थि सङ्गो विजानतं ॥

Etha passathimaṁ lokaṁ,cittaṁ rājarathūpamaṁ;Yattha bālā visīdanti,natthi saṅgo vijānataṁ.

या, हे जग पाहा, जे राजाच्या सजवलेल्या रथासारखे झगमगते. मूर्ख यात बुडतात, पण समंजस यात आसक्त होत नाहीत.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Come, see this world decked out like a fancy royal chariot. Here fools founder, but the discerning are not chained.

गाथा 172Sammajjanattheravatthu

यो च पुब्बे पमज्जित्वा,पच्छा सो नप्पमज्जति ।सोमं लोकं पभासेति,अब्भा मुत्तोव चन्दिमा ॥

Yo ca pubbe pamajjitvā,pacchā so nappamajjati;Somaṁ lokaṁ pabhāseti,abbhā muttova candimā.

जो आधी प्रमादी होता पण नंतर अप्रमादी झाला, तो ढगांतून मुक्त झालेल्या चंद्रासारखा हे जग उजळतो.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): He who once was heedless, but turned to heedfulness, shines upon this world like the moon freed from clouds.

गाथा 173Aṅgulimālattheravatthu

यस्स पापं कतं कम्मं,कुसलेन पिधीयति ।सोमं लोकं पभासेति,अब्भा मुत्तोव चन्दिमा ॥

Yassa pāpaṁ kataṁ kammaṁ,kusalena pidhīyati;Somaṁ lokaṁ pabhāseti,abbhā muttova candimā.

ज्याचे केलेले पाप कुशल कर्मांनी झाकले जाते, तो ढगांतून मुक्त झालेल्या चंद्रासारखा हे जग उजळतो.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Someone whose bad deed is supplanted by the good, shines upon this world, like the moon freed from clouds.

गाथा 174Pesakāradhītāvatthu

अन्धभूतो अयं लोको,तनुकेत्थ विपस्सति ।सकुणो जालमुत्तोव,अप्पो सग्गाय गच्छति ॥

Andhabhūto ayaṁ loko,tanukettha vipassati;Sakuṇo jālamuttova,appo saggāya gacchati.

हे जग आंधळे आहे, इथे थोडेच लोक स्पष्ट पाहतात. जाळ्यातून सुटलेल्या पक्ष्यासारखे थोडेच स्वर्गाला जातात.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Blind is the world, few are those who clearly see. Only a handful go to heaven, like a bird freed from a net.

गाथा 175Tiṁsabhikkhuvatthu

हंसादिच्चपथे यन्ति,आकासे यन्ति इद्धिया ।नीयन्ति धीरा लोकम्हा,जेत्वा मारं सवाहिनिं ॥

Haṁsādiccapathe yanti,ākāse yanti iddhiyā;Nīyanti dhīrā lokamhā,jetvā māraṁ savāhiniṁ.

हंस सूर्याच्या मार्गाने उडतात, ऋद्धिमान आकाशमार्गे जातात, आणि धीर लोक सेनेसह माराला जिंकून जगापलीकडे जातात.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Swans fly by the sun’s path, psychic sages fly through space. The attentive leave the world, having vanquished Māra with his legions.

गाथा 176Ciñcamāṇavikāvatthu

एकं धम्मं अतीतस्स,मुसावादिस्स जन्तुनो ।वितिण्णपरलोकस्स,नत्थि पापं अकारियं ॥

Ekaṁ dhammaṁ atītassa,musāvādissa jantuno;Vitiṇṇaparalokassa,natthi pāpaṁ akāriyaṁ.

जो एक धर्म, म्हणजे सत्य, याचे उल्लंघन करतो, जो खोटे बोलतो आणि परलोकाची पर्वा करत नाही, त्याच्यासाठी असे कोणतेही पाप नाही जे तो करू शकणार नाही.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): When a personage, spurning the hereafter, transgresses in just one thing, lying, there is no evil they would not do.

गाथा 177Asadisadānavatthu

न वे कदरिया देवलोकं वजन्ति,बाला हवे नप्पसंसन्ति दानं ।धीरो च दानं अनुमोदमानो,तेनेव सो होति सुखी परत्थ ॥

Na ve kadariyā devalokaṁ vajanti,Bālā have nappasaṁsanti dānaṁ;Dhīro ca dānaṁ anumodamāno,Teneva so hoti sukhī parattha.

कंजूष देवलोकाला जात नाहीत, मूर्ख दानाची प्रशंसा करत नाहीत. पण धीर माणूस दानाचे अनुमोदन करतो आणि त्यामुळेच परलोकात सुखी होतो.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): The miserly don’t ascend to heaven, it takes a fool to not praise giving. The attentive celebrate giving, and so find happiness in the hereafter.

गाथा 178Anāthapiṇḍikaputtakālavatthu

पथब्या एकरज्जेन,सग्गस्स गमनेन वा ।सब्बलोकाधिपच्चेन,सोतापत्तिफलं वरं ॥लोकवग्गो तेरसमो ॥

Pathabyā ekarajjena,saggassa gamanena vā;Sabbalokādhipaccena,sotāpattiphalaṁ varaṁ.Lokavaggo terasamo.

पृथ्वीचे एकछत्री राज्य, स्वर्गात जाणे, किंवा सर्व लोकांवरील आधिपत्य, या सर्वांपेक्षा स्रोतापत्ती फल, म्हणजे निब्बानाच्या प्रवाहात प्रवेश, श्रेष्ठ आहे.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): The fruit of stream-entry is better than being the one king of the earth, than going to heaven, than lordship over all the world.

छोटी प्रश्नमंजूषा

  1. गाथा 168 के अनुसार धम्म के अनुसार जीने वाला कैसे सोता है?

  2. गाथा 170 संसार को किस रूप में देखने को कहती है?

  3. गाथा 172 में जो पहले प्रमादी था पर बाद में अप्रमादी हुआ, वह किसकी तरह चमकता है?

  4. अट्ठकथा गाथा 173 को किस व्यक्ति से जोड़ती है?

  5. गाथा 176 के अनुसार किस एक धर्म का उल्लंघन करने वाला कोई भी पाप कर सकता है?

  6. गाथा 178 के अनुसार पृथ्वी के एकछत्र राज्य से क्या श्रेष्ठ है?

तुमचा स्कोर: 0 / 6

पाली (महासंगीती आवृत्ती) आणि भिक्खू सुजातो यांचे इंग्रजी (CC0): SuttaCentral. मराठी आणि हिंदी अर्थ, सारांश आणि कथा: IndiaDigital, बौद्ध विद्वानांचे परीक्षण बाकी.

प्रत्येक परंपरेतील लोकांच्या दुरुस्त्यांचे स्वागत आहे: support@indiadigital.org. शेवटची तपासणी: .

Search by task, life event, format or tool name, in English, हिंदी or Hinglish.