धम्मपद · अध्याय 2 / 26 · गाथा 21 ते 32

अप्पमाद वग्ग (अप्रमाद)

अप्रमाद हे अमृतपद आहे, प्रमाद हे मृत्यूचे पद आहे.

Appamādavagga

या परंपरेतील विद्वानांचे परीक्षण बाकी आहे. मूळ ग्रंथ सार्वजनिक (पब्लिक डोमेन) आहेत; सोपे अर्थ आणि टिपा IndiaDigital ने लिहिल्या आहेत आणि त्यांची तपासणी सुरू आहे. आम्ही प्रत्येक परंपरेची शिकवण तिच्याच शब्दांत सांगतो आणि कोणत्याही धर्माला उच्च-नीच ठरवत नाही. दुरुस्ती कळवा

हा अध्याय थोडक्यात

या अध्यायात भगवान बुद्ध अप्पमादाची प्रशंसा करतात, ज्याचा अर्थ आहे सजगता, तत्परता आणि काळजीपूर्वक लक्ष. पहिली गाथा अप्रमादाला अमृतपद, म्हणजे निब्बान, मुक्ती आणि दुःखाचा अंत यांचा मार्ग म्हणते, तर प्रमादाला मृत्यूसमान ठरवते. ज्ञानी लोक अप्रमादाचे रक्षण सर्वश्रेष्ठ धनासारखे करतात आणि स्वतःमध्ये असे बेट उभारतात जे कोणताही पूर बुडवू शकत नाही. बौद्ध अनुयायी हा अध्याय दैनंदिन जीवनात आणि ध्यानात सातत्यपूर्ण, जागृत प्रयत्नांचे आवाहन मानतात.

अप्रमाद (जागरूकता)ध्याननिब्बान

अट्ठकथा चूळपंथक नावाच्या भिक्खूंची कथा सांगते, जे चार महिन्यांत एकही गाथा पाठ करू शकले नाहीत.

गाथा 21 ते 32

गाथा 21Sāmāvatīvatthu

अप्पमादो अमतपदं,पमादो मच्चुनो पदं ।अप्पमत्ता न मीयन्ति,ये पमत्ता यथा मता ॥

Appamādo amatapadaṁ,pamādo maccuno padaṁ;Appamattā na mīyanti,ye pamattā yathā matā.

अप्रमाद हा अमृताचा मार्ग आहे आणि प्रमाद हा मृत्यूचा. सजग लोक मरत नाहीत, तर प्रमादी जणू आधीच मेलेले असतात.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Heedfulness is the state free of death; heedlessness is the state of death. The heedful do not die, while the heedless are like the dead.

एवं विसेसतो ञत्वा,अप्पमादम्हि पण्डिता ।अप्पमादे पमोदन्ति,अरियानं गोचरे रता ॥

Evaṁ visesato ñatvā,appamādamhi paṇḍitā;Appamāde pamodanti,ariyānaṁ gocare ratā.

अप्रमादाचा हा भेद नीट जाणून ज्ञानी लोक अप्रमादात आनंद मानतात आणि आर्यजनांच्या क्षेत्रात प्रसन्न राहतात.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Understanding this distinction when it comes to heedfulness, the astute rejoice in heedfulness, happy in the noble ones’ domain.

ते झायिनो साततिका,निच्चं दळ्हपरक्कमा ।फुसन्ति धीरा निब्बानं,योगक्खेमं अनुत्तरं ॥

Te jhāyino sātatikā,niccaṁ daḷhaparakkamā;Phusanti dhīrā nibbānaṁ,yogakkhemaṁ anuttaraṁ.

जे सतत ध्यान करतात, सदैव दृढ पराक्रम करतात, ते धीर लोक निब्बान प्राप्त करतात, जे बंधनांपासूनचे सर्वोत्तम मुक्तिस्थान आहे.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): They who regularly meditate, always staunchly vigorous; the attentive realize extinguishment, the supreme sanctuary from the yoke.

गाथा 24Kumbaghosakaseṭṭhivatthu

उट्ठानवतो सतीमतो,सुचिकम्मस्स निसम्मकारिनो ।सञ्ञतस्स धम्मजीविनो,अप्पमत्तस्स यसोभिवड्ढति ॥

Uṭṭhānavato satīmato,Sucikammassa nisammakārino;Saññatassa dhammajīvino,Appamattassa yasobhivaḍḍhati.

जो उद्यमी, स्मृतिमान, शुद्ध कर्म करणारा, विचारपूर्वक वागणारा, संयमी, धर्मानुसार जगणारा आणि अप्रमादी असतो, त्याची कीर्ती वाढतच जाते.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): For the hard-working and mindful, pure of deed and attentive, restrained, living righteously, and diligent, their reputation only grows.

गाथा 25Cūḷapanthakavatthu

उट्ठानेनप्पमादेन,संयमेन दमेन च ।दीपं कयिराथ मेधावी,यं ओघो नाभिकीरति ॥

Uṭṭhānenappamādena,saṁyamena damena ca;Dīpaṁ kayirātha medhāvī,yaṁ ogho nābhikīrati.

उद्यम, अप्रमाद, संयम आणि आत्मदमन यांच्या साहाय्याने ज्ञानी माणसाने स्वतःसाठी असे बेट बांधावे जे कोणताही पूर बुडवू शकणार नाही.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): By hard work and diligence, by restraint and by self-control, a smart person would build an island that the floods cannot overflow.

गाथा 26Bālanakkhattasaṅghuṭṭhavatthu

पमादमनुयुञ्जन्ति,बाला दुम्मेधिनो जना ।अप्पमादञ्च मेधावी,धनं सेट्ठंव रक्खति ॥

Pamādamanuyuñjanti,bālā dummedhino janā;Appamādañca medhāvī,dhanaṁ seṭṭhaṁva rakkhati.

मूर्ख आणि अविचारी लोक प्रमादात गुंतलेले असतात, पण ज्ञानी लोक अप्रमादाचे रक्षण सर्वश्रेष्ठ धनासारखे करतात.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Fools and simpletons devote themselves to negligence. But the wise protect diligence as their best treasure.

मा पमादमनुयुञ्जेथ,मा कामरतिसन्थवं ।अप्पमत्तो हि झायन्तो,पप्पोति विपुलं सुखं ॥

Mā pamādamanuyuñjetha,mā kāmaratisanthavaṁ;Appamatto hi jhāyanto,pappoti vipulaṁ sukhaṁ.

प्रमादात गुंतू नका, कामसुखाच्या आसक्तीत पडू नका. अप्रमादी राहून ध्यान करणाऱ्याला विपुल सुख मिळते.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Don’t devote yourself to negligence, or delight in erotic intimacy. For if you’re diligent and meditate, you’ll attain abundant happiness.

गाथा 28Mahākassapattheravatthu

पमादं अप्पमादेन,यदा नुदति पण्डितो ।पञ्ञापासादमारुय्ह,असोको सोकिनिं पजं ।पब्बतट्ठोव भूमट्ठे,धीरो बाले अवेक्खति ॥

Pamādaṁ appamādena,yadā nudati paṇḍito;Paññāpāsādamāruyha,asoko sokiniṁ pajaṁ;Pabbataṭṭhova bhūmaṭṭhe,dhīro bāle avekkhati.

जेव्हा ज्ञानी अप्रमादाने प्रमाद दूर करतो, तेव्हा तो प्रज्ञेच्या प्रासादावर चढून, स्वतः शोकरहित होऊन, शोकात बुडालेल्या लोकांकडे तसे पाहतो जसा पर्वतावर उभा माणूस खालच्या लोकांकडे.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): When the astute dispel negligence by means of diligence, ascending the palace of wisdom, sorrowless, they behold this generation of sorrow, as an attentive one on a mountain top beholds the fools below.

गाथा 29Pamattāpamattadvesahāyakabhikkhuvatthu

अप्पमत्तो पमत्तेसु,सुत्तेसु बहुजागरो ।अबलस्संव सीघस्सो,हित्वा याति सुमेधसो ॥

Appamatto pamattesu,suttesu bahujāgaro;Abalassaṁva sīghasso,hitvā yāti sumedhaso.

प्रमादींमध्ये अप्रमादी, झोपलेल्यांमध्ये जागा असलेला, ज्ञानी माणूस त्यांना तसाच मागे टाकतो जसा वेगवान घोडा दुर्बळ घोड्याला.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Heedful among the heedless, wide awake while others sleep, a true sage leaves them behind, like a swift horse passing a feeble.

गाथा 30Maghavatthu

अप्पमादेन मघवा,देवानं सेट्ठतं गतो ।अप्पमादं पसंसन्ति,पमादो गरहितो सदा ॥

Appamādena maghavā,devānaṁ seṭṭhataṁ gato;Appamādaṁ pasaṁsanti,pamādo garahito sadā.

अप्रमादाच्या बळावरच मघवा देवांमध्ये श्रेष्ठ झाला. लोक अप्रमादाची प्रशंसा करतात आणि प्रमादाची सदैव निंदा होते.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Maghavā became chief of the gods by means of diligence. People praise diligence, while negligence is always deplored.

गाथा 31Aññatarabhikkhuvatthu

अप्पमादरतो भिक्खु,पमादे भयदस्सि वा ।संयोजनं अणुं थूलं,डहं अग्गीव गच्छति ॥

Appamādarato bhikkhu,pamāde bhayadassi vā;Saṁyojanaṁ aṇuṁ thūlaṁ,ḍahaṁ aggīva gacchati.

जो भिक्खू अप्रमादात रममाण असतो आणि प्रमादात भय पाहतो, तो अग्नीप्रमाणे लहानमोठी सर्व बंधने जाळत पुढे जातो.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): A mendicant who loves diligence, seeing fear in negligence, advances like fire, burning up fetters big and small.

गाथा 32Nigamavāsitissattheravatthu

अप्पमादरतो भिक्खु,पमादे भयदस्सि वा ।अभब्बो परिहानाय,निब्बानस्सेव सन्तिके ॥अप्पमादवग्गो दुतियो ॥

Appamādarato bhikkhu,pamāde bhayadassi vā;Abhabbo parihānāya,nibbānasseva santike.Appamādavaggo dutiyo.

जो भिक्खू अप्रमादात रममाण असतो आणि प्रमादात भय पाहतो, त्याचे पतन होऊ शकत नाही; तो निब्बानाच्या समीप पोहोचला आहे.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): A mendicant who loves diligence, seeing fear in negligence, such a one can’t decline, and has drawn near to extinguishment.

छोटी प्रश्नमंजूषा

  1. गाथा 21 अप्रमाद को किसका मार्ग कहती है?

  2. गाथा 25 में बुद्धिमान व्यक्ति प्रयास और संयम से क्या बनाता है?

  3. गाथा 26 के अनुसार बुद्धिमान अप्रमाद की रक्षा किसकी तरह करते हैं?

  4. गाथा 28 में बुद्धिमान व्यक्ति शोक करने वालों को कहाँ से देखता है?

  5. गाथा 29 जागरूक मुनि की तुलना किससे करती है?

  6. गाथा 31 में अप्रमादी भिक्षु आग की तरह क्या जलाते हुए बढ़ता है?

तुमचा स्कोर: 0 / 6

पाली (महासंगीती आवृत्ती) आणि भिक्खू सुजातो यांचे इंग्रजी (CC0): SuttaCentral. मराठी आणि हिंदी अर्थ, सारांश आणि कथा: IndiaDigital, बौद्ध विद्वानांचे परीक्षण बाकी.

प्रत्येक परंपरेतील लोकांच्या दुरुस्त्यांचे स्वागत आहे: support@indiadigital.org. शेवटची तपासणी: .

Search by task, life event, format or tool name, in English, हिंदी or Hinglish.