पण्डित वग्ग (ज्ञानी)

ओवदेय्यानुसासेय्य,असब्भा च निवारये ।सतञ्हि सो पियो होति,असतं होति अप्पियो ॥

Ovadeyyānusāseyya,asabbhā ca nivāraye;Satañhi so piyo hoti,asataṁ hoti appiyo.

इतरांना उपदेश करा, शिकवा आणि वाईटापासून रोखा. असे करणारा सज्जनांना प्रिय आणि दुर्जनांना अप्रिय होतो.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Advise and instruct; curb wickedness: for you shall be loved by the good, and disliked by the bad.

न भजे पापके मित्ते,न भजे पुरिसाधमे ।भजेथ मित्ते कल्याणे,भजेथ पुरिसुत्तमे ॥

Na bhaje pāpake mitte,na bhaje purisādhame;Bhajetha mitte kalyāṇe,bhajetha purisuttame.

वाईट मित्रांची आणि नीच लोकांची संगत धरू नका. कल्याणमित्रांची आणि उत्तम लोकांची संगत धरा.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Don’t mix with bad friends, nor with the worst of men. Mix with spiritual friends, and with the best of men.

धम्मपीति सुखं सेति,विप्पसन्नेन चेतसा ।अरियप्पवेदिते धम्मे,सदा रमति पण्डितो ॥

Dhammapīti sukhaṁ seti,vippasannena cetasā;Ariyappavedite dhamme,sadā ramati paṇḍito.

धम्माचे पान करणारा प्रसन्न आणि निर्मळ मनाने सुखाने झोपतो. ज्ञानी नेहमी आर्यांनी उपदेशिलेल्या धम्मात रमतो.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Through joy in the teaching you sleep at ease, with clear and confident heart. An astute person always delights in the teaching proclaimed by the Noble One.

उदकञ्हि नयन्ति नेत्तिका,उसुकारा नमयन्ति तेजनं ।दारुं नमयन्ति तच्छका,अत्तानं दमयन्ति पण्डिता ॥

Udakañhi nayanti nettikā,Usukārā namayanti tejanaṁ;Dāruṁ namayanti tacchakā,Attānaṁ damayanti paṇḍitā.

पाटकरी पाणी वळवतात, बाण बनवणारे बाण सरळ करतात, सुतार लाकूड सरळ करतात, आणि ज्ञानी स्वतःला घडवतात.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): While irrigators guide water, fletchers bend arrows straight, and carpenters bend timber straight, the astute tame themselves.

यथापि रहदो गम्भीरो,विप्पसन्नो अनाविलो ।एवं धम्मानि सुत्वान,विप्पसीदन्ति पण्डिता ॥

Yathāpi rahado gambhīro,vippasanno anāvilo;Evaṁ dhammāni sutvāna,vippasīdanti paṇḍitā.

जसे खोल सरोवर स्वच्छ आणि शांत असते, तसेच धम्म ऐकून ज्ञानी लोकांचे मन प्रसन्न आणि निर्मळ होते.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Like a deep lake, clear and unclouded, so clear are the astute when they hear the teachings.

सब्बत्थ वे सप्पुरिसा चजन्ति,न कामकामा लपयन्ति सन्तो ।सुखेन फुट्ठा अथ वा दुखेन,न उच्चावचं पण्डिता दस्सयन्ति ॥

Sabbattha ve sappurisā cajanti,Na kāmakāmā lapayanti santo;Sukhena phuṭṭhā atha vā dukhena,Na uccāvacaṁ paṇḍitā dassayanti.

सत्पुरुष सर्व गोष्टींची आसक्ती सोडतात, ते कामनांसाठी गोड बोलत नाहीत. सुख मिळो वा दुःख, ज्ञानी ना हुरळतात ना खचतात.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): True persons give up everything, they don’t cajole for the things they desire. Though touched by sadness or happiness, the astute appear neither depressed nor elated.

न अत्तहेतु न परस्स हेतु,न पुत्तमिच्छे न धनं न रट्ठं ।न इच्छेय्य अधम्मेन समिद्धिमत्तनो,स सीलवा पञ्ञवा धम्मिको सिया ॥

Na attahetu na parassa hetu,Na puttamicche na dhanaṁ na raṭṭhaṁ;Na iccheyya adhammena samiddhimattano,Sa sīlavā paññavā dhammiko siyā.

ना स्वतःसाठी, ना इतरांसाठी, ना पुत्र, धन किंवा राज्याच्या इच्छेने अधर्माने यश मिळवू इच्छावे. असा माणूस शीलवान, प्रज्ञावान आणि धार्मिक असतो.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Never wish for success by unjust means, for your own sake or that of another, desiring children, wealth, or nation; rather, be virtuous, wise, and just.

ये च खो सम्मदक्खाते,धम्मे धम्मानुवत्तिनो ।ते जना पारमेस्सन्ति,मच्चुधेय्यं सुदुत्तरं ॥

Ye ca kho sammadakkhāte,dhamme dhammānuvattino;Te janā pāramessanti,maccudheyyaṁ suduttaraṁ.

जे सुंदरपणे उपदेशिलेल्या धम्मानुसार आचरण करतात, ते मृत्यूचे ते राज्य पार करतात जे पार करणे अत्यंत कठीण आहे.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): When the teaching is well explained, the people who practice accordingly will cross over Death’s dominion so hard to pass.

कण्हं धम्मं विप्पहाय,सुक्कं भावेथ पण्डितो ।ओका अनोकमागम्म,विवेके यत्थ दूरमं ॥

Kaṇhaṁ dhammaṁ vippahāya,Sukkaṁ bhāvetha paṇḍito;Okā anokamāgamma,Viveke yattha dūramaṁ.

ज्ञान्याने काळे, म्हणजे अकुशल धर्म सोडून शुक्ल, म्हणजे कुशल धर्मांचा अभ्यास करावा. घर सोडून बेघर होऊन त्या एकांतात जावे जिथे आनंद मिळणे कठीण असते,

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): Rid of dark qualities, an astute person would develop the bright. Having left home for homelessness in seclusion, where joy is hard,

तत्राभिरतिमिच्छेय्य,हित्वा कामे अकिञ्चनो ।परियोदपेय्य अत्तानं,चित्तक्लेसेहि पण्डितो ॥

Tatrābhiratimiccheyya,hitvā kāme akiñcano;Pariyodapeyya attānaṁ,cittaklesehi paṇḍito.

आणि तिथेच आनंदाची आस धरावी. कामभोग सोडून, काहीही आपले न मानता, ज्ञान्याने आपल्या मनाचे मळ स्वच्छ करावेत.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): they’d long for satisfaction there. Forsaking sensual pleasures, owning nothing, an astute person would cleanse themselves of mental corruptions.

येसं सम्बोधियङ्गेसु,सम्मा चित्तं सुभावितं ।आदानपटिनिस्सग्गे,अनुपादाय ये रता ।खीणासवा जुतिमन्तो,ते लोके परिनिब्बुता ॥पण्डितवग्गो छट्ठो ॥

Yesaṁ sambodhiyaṅgesu,sammā cittaṁ subhāvitaṁ;Ādānapaṭinissagge,anupādāya ye ratā;Khīṇāsavā jutimanto,te loke parinibbutā.Paṇḍitavaggo chaṭṭho.

ज्यांचे मन बोधीच्या अंगांमध्ये चांगले विकसित झाले आहे, जे आसक्ती सोडून अनासक्तीत आनंद मानतात, ते आस्रवांपासून मुक्त, तेजस्वी लोक याच लोकात निब्बान प्राप्त करतात.

इंग्रजी (भिक्खू सुजातो): And those whose minds are rightly developed in the awakening factors; who, letting go of attachments, delight in not grasping: with defilements ended, brilliant, they are quenched in this world.