MPSC Rajyaseva prep that teaches, free for everyone.MPSC राज्यसेवा की तैयारी जो सिखाती है, सबके लिए मुफ़्त।
राज्यसेवा पूर्व परीक्षेची मोफत तयारी: सोप्या भाषेत संकल्पना, अमर्याद सराव आणि तुमची ताकद व कमजोरी.
Learn every General Studies topic in plain words, practise unlimited questions in the real prelims style (including 'how many statements are correct'), and see exactly which subjects are strong and which need work. No coaching fees, no login, no ads.सामान्य अध्ययन का हर टॉपिक आसान भाषा में सीखिए, असली प्रीलिम्स शैली में असीमित प्रश्नों का अभ्यास कीजिए ('कितने कथन सही हैं' वाले प्रश्न भी), और साफ़ देखिए कि कौन से विषय मज़बूत हैं और किन पर मेहनत चाहिए। कोई कोचिंग फ़ीस नहीं, लॉगिन नहीं, विज्ञापन नहीं।
- ∞fresh questions, never the same paperनए प्रश्न, कभी वही पेपर नहीं
- 36GS topics with concept notesGS टॉपिक, आसान नोट्स के साथ
- ₹0always: no fees, login or adsहमेशा: न फ़ीस, न लॉगिन, न विज्ञापन
How to use this, every dayइसे रोज़ कैसे इस्तेमाल करें
- 1. Understand1. समझिएOpen a topic and read the concept notes first. They explain why, with everyday examples.टॉपिक खोलिए और पहले नोट्स पढ़िए। वे रोज़मर्रा के उदाहरणों से 'क्यों' समझाते हैं।
- 2. Practise2. अभ्यास कीजिएAnswer 15 to 20 questions. Questions get harder as you improve, and every wrong option is explained.15 से 20 प्रश्न कीजिए। आप जितना सुधरेंगे, प्रश्न उतने कठिन होंगे, और हर गलत विकल्प का कारण बताया जाता है।
- 3. Check your map3. अपना नक्शा देखिएCome back here to see your strong and weak topics, then run a focus drill on the weak ones.यहाँ लौटकर अपने मज़बूत और कमज़ोर टॉपिक देखिए, फिर कमज़ोर टॉपिक पर फ़ोकस ड्रिल चलाइए।
- 4. Test yourself4. खुद को परखिएOnce a week, take a full timed mock with negative marking and read the solutions.हफ़्ते में एक बार नेगेटिव मार्किंग वाला पूरा टाइम्ड मॉक दीजिए और हल पढ़िए।
How MPSC Rajyaseva worksMPSC राज्यसेवा कैसे होती है
- Prelims (objective)प्रीलिम्स (वस्तुनिष्ठ)Two papers of 200 marks each. Paper I (General Studies) decides who goes to the Mains. Paper II (CSAT) is reported to be qualifying at 33%.200-200 अंकों के दो पेपर। पेपर I (सामान्य अध्ययन) तय करता है कि मेन्स में कौन जाएगा। पेपर II (CSAT) 33% पर क्वालिफ़ाइंग बताया जाता है।
- Mains (written answers)मेन्स (लिखित उत्तर)MPSC has moved Rajyaseva Mains to a descriptive, UPSC-style pattern. Check the latest advertisement for the exact papers and marks.MPSC ने राज्यसेवा मेन्स को UPSC जैसे वर्णनात्मक पैटर्न पर कर दिया है। पेपर और अंकों के लिए नया विज्ञापन देखिए।
- Interviewइंटरव्यूA personality test for those who clear the Mains. Final merit adds Mains and interview marks.मेन्स पास करने वालों का व्यक्तित्व परीक्षण। अंतिम मेरिट में मेन्स और इंटरव्यू के अंक जुड़ते हैं।
| Paperपेपर | Questionsप्रश्न | Marksअंक | Wrong answerगलत उत्तर | Timeसमय | Mock |
|---|---|---|---|---|---|
| MPSC Rajyaseva Prelims GS Paper I | 100 | 200 | −0.5 | 120 min | Mocksमॉक |
| MPSC Rajyaseva Prelims CSAT (Paper II) | 80 | 200 | −0.63 | 120 min | Mocksमॉक |
Checked on 4 November 2026 against4 November 2026 को इससे मिलाया गया: mpsc.gov.in. Public sources disagree on MPSC's negative marking, so confirm it in the latest advertisement. MPSC की नेगेटिव मार्किंग पर स्रोतों में मतभेद है, इसलिए नए विज्ञापन में ज़रूर देखिए।
Study path: General Studiesस्टडी पाथ: सामान्य अध्ययन
Go subject by subject in this order, or start with the subject you find hardest. The number on each topic is roughly how many questions it gets in a paper.इसी क्रम में विषय-दर-विषय चलिए, या सबसे कठिन लगने वाले विषय से शुरू कीजिए। हर टॉपिक पर लिखी संख्या बताती है कि पेपर में उससे लगभग कितने प्रश्न आते हैं।
1 Indian Polityभारतीय राजव्यवस्थाभारतीय राज्यव्यवस्था
Constitution, articles, amendments, writs and institutions.
- Making of the Constitution and Borrowed Featuresसंविधान का निर्माण और उधार ली गई विशेषताएँराज्यघटनेची निर्मिती आणि उसनी वैशिष्ट्येराज्यघटनेची निर्मिती आणि उसनी वैशिष्ट्येWho wrote the Constitution, how long it took, and which country each borrowed idea came from.संविधान किसने लिखा, इसमें कितना समय लगा, और उधार लिया गया हर विचार किस देश से आया।संविधान कोणी लिहिले, त्याला किती वेळ लागला आणि घेतलेली प्रत्येक कल्पना कोणत्या देशाकडून आली.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
- Important Articles of the Constitutionसंविधान के महत्वपूर्ण अनुच्छेदराज्यघटनेतील महत्त्वाची कलमेराज्यघटनेतील महत्त्वाची कलमेSixty articles prelims papers keep asking, from Article 1 to Article 368, learnt in blocks.वे साठ अनुच्छेद जो प्रारंभिक परीक्षा में बार-बार पूछे जाते हैं, अनुच्छेद 1 से अनुच्छेद 368 तक, समूहों में सीखें।पूर्वपरीक्षेत वारंवार विचारली जाणारी साठ कलमे, कलम 1 पासून कलम 368 पर्यंत, गटांमध्ये शिका.about 3 a paperपेपर में लगभग 3
- The Twelve Schedulesसंविधान की बारह अनुसूचियाँराज्यघटनेच्या बारा अनुसूचीराज्यघटनेच्या बारा अनुसूचीWhat each Schedule holds, from the list of States to municipalities, and which amendment added each new one.हर अनुसूची में क्या है, राज्यों की सूची से लेकर नगरपालिकाओं तक, और हर नई अनुसूची किस संशोधन से जुड़ी।प्रत्येक परिशिष्टात काय आहे, राज्यांच्या यादीपासून नगरपालिकांपर्यंत, आणि प्रत्येक नवे परिशिष्ट कोणत्या घटनादुरुस्तीने जोडले.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
- Landmark Constitutional Amendmentsमहत्वपूर्ण संविधान संशोधनमहत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्यामहत्त्वाच्या घटनादुरुस्त्याThe amendments that changed India: land reform, the Emergency era, local government, GST and reservation.वे संशोधन जिन्होंने भारत को बदला: भूमि सुधार, आपातकाल का दौर, स्थानीय शासन, GST और आरक्षण।भारत बदलणाऱ्या घटनादुरुस्त्या: जमीन सुधारणा, आणीबाणीचा काळ, स्थानिक स्वराज्य, GST आणि आरक्षण.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
- Fundamental Rights Remedies: The Five Writsमौलिक अधिकारों के उपचार: पाँच रिटमूलभूत हक्कांचे उपाय: पाच रिटमूलभूत हक्कांचे उपाय: पाच रिटHabeas corpus, mandamus, prohibition, certiorari and quo warranto, explained with everyday examples.बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण और अधिकार पृच्छा, रोज़मर्रा के उदाहरणों के साथ।बंदी प्रत्यक्षीकरण, परमादेश, प्रतिषेध, उत्प्रेषण आणि अधिकारपृच्छा, रोजच्या उदाहरणांसह.about 1 a paperपेपर में लगभग 1
- Constitutional, Statutory and Executive Bodiesसंवैधानिक, वैधानिक और कार्यकारी निकायघटनात्मक, वैधानिक आणि कार्यकारी संस्थाघटनात्मक, वैधानिक आणि कार्यकारी संस्थाElection Commission, UPSC, CAG, NHRC, Lokpal, NITI Aayog and more: who created each one and how.निर्वाचन आयोग, UPSC, CAG, NHRC, लोकपाल, नीति आयोग और अन्य: हर निकाय किसने और कैसे बनाया।निवडणूक आयोग, UPSC, CAG, NHRC, लोकपाल, नीती आयोग आणि इतर: प्रत्येक संस्था कोणी आणि कशी स्थापन केली.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
2 History and Cultureइतिहास और संस्कृतिइतिहास आणि संस्कृती
Ancient sites to the freedom struggle, art and culture.
- Harappan (Indus Valley) Civilisationहड़प्पा (सिंधु घाटी) सभ्यताहडप्पा (सिंधू खोरे) संस्कृतीहडप्पा (सिंधू खोरे) संस्कृतीIndia’s first cities: which site gave us the Great Bath, the dockyard and the ploughed field, and where each site lies today.भारत के पहले नगर: विशाल स्नानागार, गोदीबाड़ा और जुता हुआ खेत किस स्थल से मिले, और आज हर स्थल कहाँ है।भारतातील पहिली नगरे: महास्नानगृह, गोदी आणि नांगरलेले शेत कोणत्या स्थळी सापडले, आणि प्रत्येक स्थळ आज कुठे आहे.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
- Buddhism and Jainismबौद्ध धर्म और जैन धर्मबौद्ध धर्म आणि जैन धर्मबौद्ध धर्म आणि जैन धर्मWhere the Buddha and Mahavira were born, taught and died, and where and under which king each Buddhist council met.बुद्ध और महावीर का जन्म, उपदेश और मृत्यु कहाँ हुई, और कौन-सी बौद्ध संगीति कहाँ और किस राजा के समय हुई।गौतम बुद्ध आणि वर्धमान महावीर यांचा जन्म, उपदेश आणि मृत्यू कुठे झाला, आणि कोणती बौद्ध धम्म परिषद कुठे व कोणत्या राजाच्या काळात भरली.about 1 a paperपेपर में लगभग 1
- Governors-General and Viceroys of British Indiaब्रिटिश भारत के गवर्नर-जनरल और वायसरायब्रिटिश भारताचे गव्हर्नर-जनरल आणि व्हाइसरॉयब्रिटिश भारताचे गव्हर्नर-जनरल आणि व्हाइसरॉयFrom Warren Hastings to Mountbatten: the one policy or event each Governor-General or Viceroy is remembered for.वॉरेन हेस्टिंग्स से माउंटबेटन तक: हर गवर्नर-जनरल या वायसराय को किस एक नीति या घटना के लिए याद किया जाता है।वॉरन हेस्टिंग्जपासून माउंटबॅटनपर्यंत: प्रत्येक गव्हर्नर-जनरल किंवा व्हाइसरॉय कोणत्या एका धोरणासाठी किंवा घटनेसाठी ओळखला जातो.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
- The Freedom Struggle: Year by Yearस्वतंत्रता संग्राम: वर्ष दर वर्षस्वातंत्र्यलढा: वर्षानुवर्षेस्वातंत्र्यलढा: वर्षानुवर्षेFrom the founding of the Congress in 1885 to the Cabinet Mission of 1946: the events and their years, and why each one happened.1885 में कांग्रेस की स्थापना से 1946 के कैबिनेट मिशन तक: घटनाएँ, उनके वर्ष, और हर घटना क्यों हुई।1885 मधील काँग्रेसच्या स्थापनेपासून 1946 च्या कॅबिनेट मिशनपर्यंत: घटना, त्यांची वर्षे आणि प्रत्येक घटना का घडली.about 3 a paperपेपर में लगभग 3
- Social and Religious Reform Movementsसामाजिक-धार्मिक सुधार आंदोलनसामाजिक-धार्मिक सुधारणा चळवळीसामाजिक-धार्मिक सुधारणा चळवळीBrahmo Samaj, Arya Samaj, Satyashodhak Samaj, SNDP and more: who founded each, and what they were fighting against.ब्रह्म समाज, आर्य समाज, सत्यशोधक समाज, SNDP और अन्य: हर एक की स्थापना किसने की, और वे किसके विरुद्ध लड़ रहे थे।ब्राह्मो समाज, आर्य समाज, सत्यशोधक समाज, SNDP आणि इतर: प्रत्येकाची स्थापना कोणी केली, आणि ते कशाविरुद्ध लढत होते.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
- Newspapers and the National Movementसमाचार पत्र और राष्ट्रीय आंदोलनवृत्तपत्रे आणि राष्ट्रीय चळवळवृत्तपत्रे आणि राष्ट्रीय चळवळKesari, Al-Hilal, Mooknayak, Harijan and more: who founded each paper, and why the British feared the Indian press.केसरी, अल-हिलाल, मूकनायक, हरिजन और अन्य: हर पत्र किसने शुरू किया, और अंग्रेज़ भारतीय प्रेस से क्यों डरते थे।केसरी, अल-हिलाल, मूकनायक, हरिजन आणि इतर: प्रत्येक वृत्तपत्र कोणी सुरू केले, आणि इंग्रजांना भारतीय वृत्तपत्रांची भीती का वाटत होती.about 1 a paperपेपर में लगभग 1
- UNESCO World Heritage Sites in Indiaभारत के यूनेस्को विश्व धरोहर स्थलभारतातील युनेस्को जागतिक वारसा स्थळेभारतातील युनेस्को जागतिक वारसा स्थळेAjanta to the Moidams of Assam: which State each World Heritage Site is in, and why it was chosen.अजंता से असम के मोइदम तक: हर विश्व धरोहर स्थल किस राज्य में है, और उसे क्यों चुना गया।अजिंठ्यापासून आसामच्या मोइदामपर्यंत: प्रत्येक जागतिक वारसा स्थळ कोणत्या राज्यात आहे, आणि ते का निवडले गेले.about 1 a paperपेपर में लगभग 1
3 Geographyभूगोलभूगोल
Rivers, mountains, soils, climate and the world map.
- Rivers of India and Their Sourcesभारत की नदियाँ और उनके उद्गमभारतातील नद्या आणि त्यांचे उगमभारतातील नद्या आणि त्यांचे उगमWhere sixteen major rivers begin, from the Indus in Tibet to the Kaveri in Kodagu, and which way they flow.तिब्बत में सिंधु से लेकर कोडगु में कावेरी तक, सोलह प्रमुख नदियाँ कहाँ से निकलती हैं और किस दिशा में बहती हैं।तिबेटमधील सिंधूपासून कोडगूमधील कावेरीपर्यंत, सोळा प्रमुख नद्या कोठे उगम पावतात आणि कोणत्या दिशेने वाहतात.about 3 a paperपेपर में लगभग 3
- Mountain Passes of Indiaभारत के प्रमुख दर्रेभारतातील प्रमुख खिंडीभारतातील प्रमुख खिंडीZoji La, Rohtang, Nathu La, the Palghat Gap and other passes: where each one lies and what it links.ज़ोजी ला, रोहतांग, नाथू ला, पालघाट दर्रा और अन्य दर्रे: हर दर्रा कहाँ है और किन जगहों को जोड़ता है।झोजी ला, रोहतांग, नथू ला, पालघाट खिंड आणि इतर खिंडी: प्रत्येक खिंड कोठे आहे आणि ती कोणत्या ठिकाणांना जोडते.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
- Soils of Indiaभारत की मिट्टियाँभारतातील मृदाभारतातील मृदाAlluvial, black, red, laterite, arid and four more soil types: how each one forms and what it is good for.जलोढ़, काली, लाल, लैटेराइट, शुष्क और चार अन्य प्रकार की मिट्टियाँ: हर मिट्टी कैसे बनती है और किस काम की है।गाळाची, काळी, तांबडी, जांभी, शुष्क आणि आणखी चार प्रकारच्या मृदा: प्रत्येक मृदा कशी तयार होते आणि कशासाठी उपयुक्त आहे.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
- Local Winds and Seasonal Showersस्थानीय पवनें और मौसमी वर्षास्थानिक वारे आणि हंगामी सरीस्थानिक वारे आणि हंगामी सरीLoo, mango showers, Kalbaisakhi, Chinook, Foehn, Sirocco, Harmattan and other winds with local names.लू, आम्र वर्षा, काल बैसाखी, चिनूक, फ़ॉन, सिरॉको, हरमट्टन और स्थानीय नामों वाली अन्य पवनें।लू, आम्रसरी, काल बैसाखी, चिनूक, फॉन, सिरोको, हरमटन आणि स्थानिक नावे असलेले इतर वारे.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
- National Parks of Indiaभारत के राष्ट्रीय उद्यानभारतातील राष्ट्रीय उद्यानेभारतातील राष्ट्रीय उद्यानेKaziranga, Gir, Jim Corbett, Sundarbans and twenty-three more national parks, each tied to its State.काज़ीरंगा, गिर, जिम कॉर्बेट, सुंदरबन और तेईस अन्य राष्ट्रीय उद्यान, हर एक अपने राज्य के साथ।काझीरंगा, गीर, जिम कॉर्बेट, सुंदरबन आणि आणखी तेवीस राष्ट्रीय उद्याने, प्रत्येक त्याच्या राज्यासह.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
4 Indian Economyभारतीय अर्थव्यवस्थाभारतीय अर्थव्यवस्था
Money, banking, budget and inflation, made simple.
- Monetary Policy and RBI Toolsमौद्रिक नीति और RBI के उपकरणचलनविषयक धोरण आणि रिझर्व्ह बँकेची साधनेचलनविषयक धोरण आणि रिझर्व्ह बँकेची साधनेRepo, reverse repo, SDF, MSF, CRR, SLR and open market operations, explained with the money in your own bank account.रेपो, रिवर्स रेपो, SDF, MSF, CRR, SLR और खुले बाज़ार की क्रियाएँ, आपके अपने बैंक खाते के पैसे के उदाहरण से समझाई गईं।रेपो, रिव्हर्स रेपो, SDF, MSF, CRR, SLR आणि खुल्या बाजारातील व्यवहार, तुमच्याच बँक खात्यातील पैशाच्या उदाहरणाने समजावलेले.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
- Budget and Fiscal Termsबजट और राजकोषीय शब्दावलीअर्थसंकल्प आणि राजकोषीय संज्ञाअर्थसंकल्प आणि राजकोषीय संज्ञाRevenue and capital, the four deficits, direct and indirect taxes, and the bills that pass the budget.राजस्व और पूँजी, चार प्रकार के घाटे, प्रत्यक्ष और अप्रत्यक्ष कर, और बजट पारित कराने वाले विधेयक।महसुली आणि भांडवली, चार प्रकारच्या तुटी, प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्ष कर, आणि अर्थसंकल्प मंजूर करणारी विधेयके.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
- National Income and Inflationराष्ट्रीय आय और मुद्रास्फीतिराष्ट्रीय उत्पन्न आणि चलनवाढराष्ट्रीय उत्पन्न आणि चलनवाढGDP, GNP, NDP and NNP in one picture, real versus nominal, and every kind of inflation from base effect to stagflation.GDP, GNP, NDP और NNP एक ही चित्र में, वास्तविक बनाम सांकेतिक, और आधार प्रभाव से मुद्रास्फीतिजनित मंदी तक हर तरह की मुद्रास्फीति।GDP, GNP, NDP आणि NNP एकाच चित्रात, वास्तविक विरुद्ध नाममात्र, आणि आधार परिणामापासून मंदीयुक्त चलनवाढीपर्यंत चलनवाढीचा प्रत्येक प्रकार.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
- Economic Institutions of Indiaभारत की प्रमुख आर्थिक संस्थाएँभारतातील प्रमुख आर्थिक संस्थाभारतातील प्रमुख आर्थिक संस्थाRBI, SEBI, NABARD, SIDBI, IRDAI, NITI Aayog, the GST Council and more: when each began and what it does.RBI, SEBI, नाबार्ड, सिडबी, IRDAI, नीति आयोग, GST परिषद और अन्य: हर एक कब शुरू हुई और क्या करती है।RBI, SEBI, नाबार्ड, सिडबी, IRDAI, नीती आयोग, GST परिषद आणि इतर: प्रत्येक संस्था केव्हा सुरू झाली आणि काय करते.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
5 Environment and Ecologyपर्यावरण और पारिस्थितिकीपर्यावरण आणि परिस्थितिकी
Conventions, laws, protected areas and biodiversity.
- International Environment Agreementsअंतरराष्ट्रीय पर्यावरण समझौतेआंतरराष्ट्रीय पर्यावरण करारआंतरराष्ट्रीय पर्यावरण करारRamsar, CITES, Montreal, Basel, CBD, UNFCCC, Kyoto, Paris, Kigali and more: the year and the one thing each treaty is about.रामसर, CITES, मॉन्ट्रियल, बेसल, CBD, UNFCCC, क्योटो, पेरिस, किगाली और अन्य: हर संधि का वर्ष और वह किस एक विषय पर है।रामसर, CITES, मॉन्ट्रियल, बेसल, CBD, UNFCCC, क्योटो, पॅरिस, किगाली आणि इतर: प्रत्येक कराराचे वर्ष आणि तो कोणत्या एका विषयावर आहे.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
- Environment Laws of Indiaभारत के पर्यावरण कानूनभारतातील पर्यावरण कायदेभारतातील पर्यावरण कायदेFrom the Indian Forest Act of 1927 to the Compensatory Afforestation Fund Act of 2016: the year and main purpose of each law.1927 के भारतीय वन अधिनियम से लेकर 2016 के प्रतिपूरक वनीकरण कोष अधिनियम तक: हर कानून का वर्ष और मुख्य उद्देश्य।1927 च्या भारतीय वन अधिनियमापासून 2016 च्या भरपाई वनीकरण निधी अधिनियमापर्यंत: प्रत्येक कायद्याचे वर्ष आणि मुख्य उद्देश.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
- Basic Ecology Termsपारिस्थितिकी की मूल अवधारणाएँपरिस्थितिकीच्या मूलभूत संकल्पनापरिस्थितिकीच्या मूलभूत संकल्पनाEcosystem, niche, food chain, trophic level, biomagnification, ecotone, keystone species and more, in plain words.पारितंत्र, निकेत, खाद्य शृंखला, पोषी स्तर, जैव आवर्धन, इकोटोन, कीस्टोन प्रजाति और अन्य, सरल शब्दों में।परिसंस्था, कोनाडा, अन्नसाखळी, पोषण पातळी, जैविक विशालन, परिसीमा क्षेत्र (इकोटोन), कळीची प्रजाती आणि इतर, सोप्या शब्दांत.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
- Biosphere Reserves of Indiaभारत के जीवमंडल आरक्षित क्षेत्रभारतातील जैवावरण राखीव क्षेत्रेभारतातील जैवावरण राखीव क्षेत्रेNanda Devi, Sundarban, Gulf of Mannar, Cold Desert and ten more biosphere reserves, each tied to its State.नंदा देवी, सुंदरबन, मन्नार की खाड़ी, शीत मरुस्थल और दस अन्य जीवमंडल आरक्षित क्षेत्र, हर एक अपने राज्य के साथ।नंदा देवी, सुंदरबन, मन्नारचे आखात, शीत वाळवंट आणि आणखी दहा जैवावरण राखीव क्षेत्रे, प्रत्येक त्याच्या राज्यासह.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
- Pollution and Healthप्रदूषण और स्वास्थ्यप्रदूषण आणि आरोग्यप्रदूषण आणि आरोग्यMinamata, itai-itai, fluorosis, blue baby syndrome, silicosis and acid rain: which pollutant causes which harm.मिनामाता, इटाई-इटाई, फ़्लोरोसिस, ब्लू बेबी सिंड्रोम, सिलिकोसिस और अम्ल वर्षा: कौन-सा प्रदूषक कौन-सा नुकसान करता है।मिनामाटा, इटाई-इटाई, फ्लुरोसिस, ब्लू बेबी सिंड्रोम, सिलिकोसिस आणि आम्लवर्षा: कोणता प्रदूषक कोणती हानी करतो.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
6 Science and Technologyविज्ञान और प्रौद्योगिकीविज्ञान आणि तंत्रज्ञान
Health, biology basics, space and everyday science.
- Vitamins and Deficiency Diseasesविटामिन और कमी से होने वाले रोगजीवनसत्त्वे आणि अभावजन्य रोगजीवनसत्त्वे आणि अभावजन्य रोगWhich missing vitamin or mineral causes which disease, and the chemical name of every vitamin.किस विटामिन या खनिज की कमी से कौन-सा रोग होता है, और हर विटामिन का रासायनिक नाम।कोणत्या जीवनसत्त्वाच्या किंवा खनिजाच्या अभावामुळे कोणता रोग होतो, आणि प्रत्येक जीवनसत्त्वाचे रासायनिक नाव.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
- Diseases and Their Pathogensरोग और उनके रोगाणुरोग आणि त्यांचे रोगजंतूरोग आणि त्यांचे रोगजंतूIs it a bacterium, virus, protozoan, fungus or worm? Twenty-six common diseases sorted by the germ behind them.जीवाणु है, विषाणु, प्रोटोज़ोआ, कवक या कृमि? छब्बीस आम रोग, उनके पीछे के रोगाणु के अनुसार छाँटे गए।जीवाणू, विषाणू, आदिजीव, बुरशी की कृमी? सव्वीस सामान्य रोग, त्यांच्यामागील रोगजंतूनुसार वर्गीकृत.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
- Human Body: Key Factsमानव शरीर: महत्वपूर्ण तथ्यमानवी शरीर: महत्त्वाची तथ्येमानवी शरीर: महत्त्वाची तथ्येLargest gland, longest bone, the units of the kidney and nerves, and the glands behind insulin and thyroxine.सबसे बड़ी ग्रंथि, सबसे लंबी हड्डी, गुर्दे और तंत्रिकाओं की इकाइयाँ, और इंसुलिन व थायरॉक्सिन के पीछे की ग्रंथियाँ।सर्वात मोठी ग्रंथी, सर्वात लांब हाड, मूत्रपिंड आणि चेतांची एकके, आणि इन्सुलिन व थायरॉक्सिनमागील ग्रंथी.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
- ISRO Space Missionsइसरो के अंतरिक्ष मिशनइस्रोच्या अंतराळ मोहिमाइस्रोच्या अंतराळ मोहिमाFrom Aryabhata in 1975 to the Chandrayaan-3 landing near the Moon’s south pole and Aditya-L1 in 2023.1975 में आर्यभट से लेकर 2023 में चंद्रमा के दक्षिणी ध्रुव के पास चंद्रयान-3 की लैंडिंग और आदित्य-L1 तक।1975 मधील आर्यभटपासून 2023 मधील चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवाजवळ चांद्रयान-3 चे अवतरण आणि आदित्य-L1 पर्यंत.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
7 Maharashtra GK (MPSC)महाराष्ट्र सामान्य ज्ञान (MPSC)महाराष्ट्र सामान्य ज्ञान (MPSC)
Maharashtra’s geography, history, reformers and administration.
- Districts and Divisions of Maharashtraमहाराष्ट्र के जिले और प्रशासकीय संभागमहाराष्ट्रातील जिल्हे आणि प्रशासकीय विभागमहाराष्ट्रातील जिल्हे आणि प्रशासकीय विभागAll 36 districts in their 6 divisions, with the new names Chhatrapati Sambhajinagar, Dharashiv and Ahilyanagar.6 संभागों में बँटे सभी 36 जिले, नए नामों छत्रपति संभाजीनगर, धाराशिव और अहिल्यानगर के साथ।6 विभागांतील सर्व 36 जिल्हे, छत्रपती संभाजीनगर, धाराशिव आणि अहिल्यानगर या नव्या नावांसह.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
- Dams and Rivers of Maharashtraमहाराष्ट्र के बांध और नदियाँमहाराष्ट्रातील धरणे आणि नद्यामहाराष्ट्रातील धरणे आणि नद्याJayakwadi on the Godavari, Ujani on the Bhima, Koyna, Gosikhurd and more: which river each big dam stands on.गोदावरी पर जायकवाड़ी, भीमा पर उजनी, कोयना, गोसीखुर्द और अन्य: हर बड़ा बाँध किस नदी पर है।गोदावरीवरील जायकवाडी, भीमेवरील उजनी, कोयना, गोसीखुर्द आणि इतर: प्रत्येक मोठे धरण कोणत्या नदीवर आहे.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
- Tiger Reserves and Protected Areas of Maharashtraमहाराष्ट्र के टाइगर रिज़र्व और संरक्षित क्षेत्रमहाराष्ट्रातील व्याघ्र प्रकल्प आणि संरक्षित क्षेत्रेमहाराष्ट्रातील व्याघ्र प्रकल्प आणि संरक्षित क्षेत्रेMelghat, Tadoba-Andhari, Pench, Navegaon-Nagzira and Sahyadri, plus the national parks and sanctuaries MPSC asks about.मेलघाट, ताडोबा-अंधारी, पेंच, नवेगांव-नागझिरा और सह्याद्रि, साथ में वे राष्ट्रीय उद्यान और अभयारण्य जो MPSC पूछता है।मेळघाट, ताडोबा-अंधारी, पेंच, नवेगाव-नागझिरा आणि सह्याद्री, तसेच MPSC विचारत असलेली राष्ट्रीय उद्याने आणि अभयारण्ये.about 2 a paperपेपर में लगभग 2
- Social Reformers of Maharashtraमहाराष्ट्र के समाज सुधारकमहाराष्ट्रातील समाजसुधारकमहाराष्ट्रातील समाजसुधारकPhule, Savitribai, Agarkar, Lokhitwadi, Karve, Shahu Maharaj, Shinde, Pandita Ramabai, Bhaurao Patil and Ambedkar: who did what, and when.फुले, सावित्रीबाई, आगरकर, लोकहितवादी, कर्वे, शाहू महाराज, शिंदे, पंडिता रमाबाई, भाऊराव पाटिल और आंबेडकर: किसने क्या किया, और कब।फुले, सावित्रीबाई, आगरकर, लोकहितवादी, कर्वे, राजर्षी शाहू महाराज, शिंदे, पंडिता रमाबाई, भाऊराव पाटील आणि आंबेडकर: कोणी काय केले, आणि केव्हा.about 3 a paperपेपर में लगभग 3
- Samyukta Maharashtra and Local Governmentसंयुक्त महाराष्ट्र आंदोलन और स्थानीय स्वशासनसंयुक्त महाराष्ट्र चळवळ आणि स्थानिक स्वराज्य संस्थासंयुक्त महाराष्ट्र चळवळ आणि स्थानिक स्वराज्य संस्थाHow Maharashtra was born on 1 May 1960, who led it, and how Zilla Parishads came in 1962.1 मई 1960 को महाराष्ट्र कैसे बना, इसका नेतृत्व किसने किया, और 1962 में जिला परिषदें कैसे आईं।1 मे 1960 रोजी महाराष्ट्राचा जन्म कसा झाला, त्याचे नेतृत्व कोणी केले, आणि 1962 मध्ये जिल्हा परिषदा कशा आल्या.about 3 a paperपेपर में लगभग 3
More practiceऔर अभ्यास
Mains answer writingमेन्स उत्तर लेखन
Original questions for Essay, GS I to IV with ethics case studies, and MPSC. Timer, word limit, model outline, value additions and an honest self-score.निबंध, GS I से IV (नीतिशास्त्र केस स्टडी सहित) और MPSC के मौलिक प्रश्न। टाइमर, शब्द-सीमा, आदर्श रूपरेखा, वैल्यू एडिशन और ईमानदार स्व-अंकन।
Certified coursesसर्टिफ़िकेट कोर्स
Free courses with a verifiable certificate once you finish every module and score 70% in the final test.मुफ़्त कोर्स, जिनमें हर मॉड्यूल पूरा करने और फ़ाइनल टेस्ट में 70% लाने पर जाँचा जा सकने वाला सर्टिफ़िकेट मिलता है।
Syllabus and study planसिलेबस और पढ़ाई की योजना
The full syllabus as a checklist linked to free lessons and NCERT books, and a week-by-week plan built from your exam date and daily hours.पूरा सिलेबस चेकलिस्ट के रूप में, मुफ़्त पाठों और NCERT किताबों से जुड़ा, और आपकी परीक्षा तारीख व रोज़ के घंटों से बनी हफ़्ते-दर-हफ़्ते योजना।
CSAT (Paper II)CSAT (पेपर II)
Many aspirants fail prelims on CSAT, not GS. Do one short session a day so 33% is never in doubt.कई उम्मीदवार GS से नहीं, CSAT से प्रीलिम्स में रह जाते हैं। रोज़ एक छोटा सत्र कीजिए ताकि 33% पर कभी शक न रहे।
Current affairsकरंट अफ़ेयर्स
Month-by-month questions checked against official government releases.महीने-दर-महीने प्रश्न, सरकारी विज्ञप्तियों से जाँचे हुए।
Free official sourcesमुफ़्त आधिकारिक स्रोत
Serious aspirants build on these. All are free and official.गंभीर उम्मीदवार इन्हीं पर तैयारी करते हैं। सब मुफ़्त और आधिकारिक हैं।
What is here today: Prelims General Studies concepts and unlimited practice in English, Hindi and Marathi (switch the language at the top of any page), CSAT practice with reading comprehension, full mocks in all three languages, your strengths map, Mains answer writing with model outlines and CSAT reading passages (also in Hindi and Marathi), concept notes in all three languages, a syllabus tracker with a study plan, interview practice, offline saving, certified Polity, History and Geography courses, and UPSC previous year papers with explanations. Practice does not give a certificate; certificates come from full courses with a final exam.आज यहाँ क्या है: प्रीलिम्स सामान्य अध्ययन के नोट्स और अंग्रेज़ी, हिंदी व मराठी में असीमित अभ्यास (किसी भी पेज पर ऊपर भाषा बदलिए), पठन बोध के साथ CSAT अभ्यास, तीनों भाषाओं में पूरे मॉक, आपकी ताकत का नक्शा, आदर्श रूपरेखा के साथ मेन्स उत्तर-लेखन और CSAT गद्यांश (हिंदी और मराठी में भी), तीनों भाषाओं में नोट्स, पढ़ाई की योजना के साथ सिलेबस ट्रैकर, इंटरव्यू अभ्यास, ऑफ़लाइन सेव, राजव्यवस्था, इतिहास व भूगोल के सर्टिफ़िकेट कोर्स, और व्याख्या सहित UPSC के पिछले पेपर। अभ्यास से सर्टिफ़िकेट नहीं मिलता; सर्टिफ़िकेट फ़ाइनल परीक्षा वाले पूरे कोर्स से मिलते हैं।